تأثیر منفی اینترنت بر خلق‌وخو و راهکارهای ترک آن

نتایج یک پژوهش تازه نشان می‌دهد استفاده بیش از حد و کنترل‌نشده از اینترنت نه‌تنها استرس را کاهش نمی‌دهد، بلکه می‌تواند خلق‌وخو را بدتر کند و به روابط، کار و زندگی روزمره آسیب بزند.

این مطالعه که در نشریه علمی PLOS One منتشر شده، با بررسی حدود ۹۰۰ بزرگسال آلمانی نشان داده است افرادی که به شکل «مساله‌ساز» از اینترنت استفاده می‌کنند، بیشتر دچار استرس، خلق‌وخوی منفی و بی‌توجهی به مسئولیت‌های شخصی و اجتماعی هستند.

پژوهشگران «استفاده مساله‌ساز» را به معنای استفاده افراطی از اینترنت و اپلیکیشن‌ها می‌دانند؛ رفتاری که باعث ناراحتی روانی یا اختلال در عملکرد فرد می‌شود.

آندریاس اوئلکر، پژوهشگر دانشگاه دویسبورگ-اسن و نویسنده اصلی این مطالعه، می‌گوید:

«استرس و احساسات منفی افراد را بیشتر به سمت اینترنت سوق می‌دهد، اما استفاده افراطی از فضای آنلاین این چرخه را تشدید کرده و وضعیت روحی را بدتر می‌کند.»

به گفته پژوهشگران، اگرچه این الگوی رفتاری هنوز به‌عنوان یک اختلال روان‌پزشکی مستقل طبقه‌بندی نشده، اما شواهد رو به افزایشی وجود دارد که نشان می‌دهد باید آن را جدی گرفت. (البته این مطالعه تنها روی بزرگسالان انجام شده و مشخص نیست همین الگو تا چه اندازه درباره کودکان و نوجوانان نیز صدق می‌کند).

🛑 چرا اینترنت بیش از حد ما را خسته و ناراضی می‌کند؟

کارشناسان دلایل متعددی را برای این پدیده برمی‌شمارند:

• کاهش تحرک بدنی: زمانی که ساعت‌های طولانی در شبکه‌های اجتماعی یا وب‌سایت‌ها وقت می‌گذرانیم، تحرک بدنی‌مان به‌شدت کاهش می‌یابد؛ عاملی که برای سلامت جسم و روان ضروری است.

• خستگی مفرط مغز: خیره شدن طولانی‌مدت به صفحه نمایش و جابه‌جایی مداوم بین پیام‌ها، ایمیل‌ها و شبکه‌های اجتماعی، ذخیره انرژی و تمرکز مغز را خسته می‌کند.

• تنش در تعاملات آنلاین: ارتباطات مجازی اغلب تنش‌زاتر از ارتباطات حضوری هستند. ناشناس بودن کاربران می‌تواند به رفتارهای تند و آزاردهنده منجر شود.

• مقایسه مداوم: مقایسه ناخودآگاه زندگی واقعی خود با تصاویر و روایت‌های گزینش‌شده دیگران در شبکه‌های اجتماعی، احساس نارضایتی و ناکافی بودن را در فرد افزایش می‌دهد.

• کمبود ارتباطات واقعی: روابط اجتماعی واقعی و حضوری، نقش بسیار مهم‌تری در سلامت روان و احساس خوشبختی ایفا می‌کنند تا ارتباطات مجازی.

🛠️ چگونه این چرخه را متوقف کنیم؟

پارین کامدار، روان‌شناس بالینی، معتقد است استفاده افراطی از اینترنت شباهت‌هایی با اعتیاد، اختلالات خوردن و اختلال وسواس فکری-عملی دارد؛ زیرا این رفتار اغلب به شکل عادت‌های ناخودآگاه شکل می‌گیرد.

برای ترک این عادت، راهکارهای عملی زیر پیشنهاد می‌شود:

۱. شناسایی محرک‌ها

در قدم اول، محرک‌های اصلی خود را بشناسید. برای مثال، آیا پس از یک روز پراسترس، یک مشاجره یا احساس خستگی، ناخودآگاه دست به گوشی می‌شوید؟

۲. تکنیک «وقفه ۵ دقیقه‌ای»

زمانی که میل به استفاده از اینترنت ایجاد می‌شود، بلافاصله آن را انجام ندهید. دست‌کم پنج دقیقه صبر کنید و در این فاصله فعالیت دیگری مانند پیاده‌روی، ورزش، گوش دادن به موسیقی یا تمرین آرام‌سازی انجام دهید. افزایش تدریجی این فاصله زمانی، وابستگی ذهنی را کاهش می‌دهد.

۳. ایجاد زمان‌های بدون اینترنت (Digital Detox)

در طول هفته، زمان‌هایی را بدون تلفن همراه و اینترنت برای خود و خانواده در نظر بگیرید. فعالیت‌هایی مانند:

• پیاده‌روی و طبیعت‌گردی

• بازی‌های گروهی

• دیدار حضوری با دوستان و خانواده

💡 سخن پایانی

به گفته متخصصان، هرچند میل به استفاده مداوم از اینترنت ممکن است هرگز به‌طور کامل از بین نرود، اما با تمرین مستمر و در صورت نیاز، دریافت کمک حرفه‌ای، می‌توان شدت آن را کاهش داد و کنترل کامل این رفتار را دوباره به دست آورد.

منبع یورو نیوز با دخل و تصرف

✔️کانال مقاله ها @eduarticle