انجمن هاي اوليا و مربيان و اهدافي که فراموش شده است

انجمن اولياء و مربيان با قدمتي ۴۳ ساله، يکي از مهم ترين نهادهاي مشارکتي در آموزش و پرورش است که با ۱۶ کارکرد تربيتي و آموزشي که براي آن تعريف شده، بايد پل ارتباطي ميان خانه و مدرسه براي تحقق اهداف مهم تعليم و تربيت باشد. اين در حالي است که بنا به گفته دو عضو کميسيون آموزش مجلس، انجمن اولياء و مربيان از جايگاه اصلي خود به شدت فاصله گرفته و اهداف آن به فراموشي سپرده شده است و از نظر بسياري از اولياي دانش آموزان، انجمن اولياء و مربيان اهرمي براي دريافت پول و جمع آوري کمک هاي مردمي است و البته اين مسئله نکته اي است که از نظر مسئولان نيز دور نمانده
انجمن اولياء و مربيان با قدمتي ۴۳ ساله، يکي از مهم ترين نهادهاي مشارکتي در آموزش و پرورش است که با ۱۶ کارکرد تربيتي و آموزشي که براي آن تعريف شده، بايد پل ارتباطي ميان خانه و مدرسه براي تحقق اهداف مهم تعليم و تربيت باشد. اين در حالي است که بنا به گفته دو عضو کميسيون آموزش مجلس، انجمن اولياء و مربيان از جايگاه اصلي خود به شدت فاصله گرفته و اهداف آن به فراموشي سپرده شده است و از نظر بسياري از اولياي دانش آموزان، انجمن اولياء و مربيان اهرمي براي دريافت پول و جمع آوري کمک هاي مردمي است و البته اين مسئله نکته اي است که از نظر مسئولان نيز دور نمانده و به همين دليل قائم مقام وزير در انجمن اولياء و مربيان خبر از تغيير اساس نامه آن داده است.در خور اشاره است که نقطه آغاز فعاليت ها و ارتباط ميان مدرسه و اولياي دانش آموزان با تشکيل انجمن خانه و مدرسه در سال ۱۳۲۶ کليد خورد که تغيير عنوان آن به انجمن ملي اولياء و مربيان در سال ۱۳۴۶ در شوراي عالي فرهنگ به تصويب رسيد و البته در سال ۱۳۶۷ اساس نامه آن با تغييرهاي عمده و تعريف ۱۶ کارکرد تربيتي و آموزشي و تغيير عنوان آن به انجمن اولياء و مربيان به تصويب رسيد. بر اين اساس تقويت و تحکيم روابط ميان اولياء و مربيان، آگاه کردن اولياء و مربيان نسبت به معارف اسلامي، آشنايي با مسائل تربيتي، نيازهاي عاطفي و رواني و اجتماعي و بهداشتي دانش آموز، جذب نيرو و امکانات مردمي به منظور مشارکت همه جانبه آنان در پيشبرد اهداف آموزش و پرورش، مطالعه و بررسي موانع رشد اجتماعي و فرهنگي دانش آموزان، فراهم کردن موجبات تحکيم مباني شخصيت و تقويت خودآگاهي در کودکان و نوجوانان از اهداف شکل گيري انجمن اولياء و مربيان و روش هايي نظير تشکيل مجالس سخنراني و بحث آزاد براي طرح مسائل آموزشي و تربيتي، برگزاري دوره ها و تشکيل کلاس هاي آموزشي با استفاده از استادان صاحب نظر، ايجاد تسهيلات لازم براي افزايش فعاليت اولياي دانش آموزان، ارائه امکانات مشاوره تحصيلي و راهنمايي اولياي دانش آموزان و رسيدگي به مشکلات تحصيلي، تربيتي و خانوادگي دانش آموزان از جمله روش هاي نيل به اهداف انجمن است.اما به راستي آن چه طي اين سال ها در مدارس و در انجمن هاي اولياء و مربيان پي گيري مي شود، اين گونه است؟
اميري که چند دوره رئيس انجمن اولياء و مربيان مدرسه فرزندش بوده است در اين باره گفت: جلسات انجمن اولياء و مربيان تنها جنبه تشريفاتي دارد و به جاي بحث درباره مسائل تربيتي و آموزشي و تصميم گيري درباره کارهايي که به بالندگي و رشد کودکان منجر مي شود، تنها به مباحث رفع مشکلات جاري مدرسه، تعميرات و در نهايت جمع آوري پول از والدين دانش آموزان ختم مي شود.وي اضافه کرد: متاسفانه اين ديدگاه باعث شده تا والدين دانش آموزان، انجمن را اهرمي براي دريافت پول بدانند در حالي که مباحث مالي بايد از مسائل حاشيه اي جلسات انجمن اولياء و مربيان باشد و همفکري در مورد مسائل تربيتي آموزشي و کلاس هاي جبراني با مديران مدرسه و معلمان بايد محور جلسات باشد.بنا به گفته وي، برگزاري کلاس هاي آموزشي و تربيتي براي معلمان و اولياي دانش آموزان ازجمله موارد ضروري است که مي تواند به افزايش مهارت هاي زندگي و آموزش نحوه رفتار والدين و معلمان با دانش آموزان و… منجر شود.
خواجوي که در مدرسه فرزندش عضو فعال انجمن اولياء و مربيان است نيز گفت: در اهداف انجمن اولياء و مربيان ذکر شده است که بايد اعضاي انجمن پلي ميان مدرسه و اولياي دانش آموزان در راستاي انعکاس مشکلات در مباحث تربيتي، آموزشي و پرورشي و حتي بهداشتي باشند اما در حال حاضر فعاليت انجمن ها به گونه اي است که ناخودآگاه به تريبون دفاع و حمايت از مسئولان مدرسه تبديل شده اند.وي افزود: اين جلسات در طول سال به تعداد کمي برگزار مي شود که آن هم يا براي همفکري درباره دريافت پول و يا در آستانه مناسبت هايي مثل روز معلم است بنابراين فعاليت آن منحصر به تامين کمبودهاي مادي و رفاهي مدارس و کمتر در زمينه برگزاري کلاس و دوره هاي آموزشي در راستاي مسائل تربيتي، آموزشي و پرورشي بوده است.
دهقان عضو کميسيون آموزش و تحقيقات مجلس نيز با اشاره به اين که هدف از تشکيل انجمن اوليا و مربيان تشريک مساعي والدين دانش آموزان با اولياي مدرسه براي مديريت بهتر تعليم و تربيت دانش آموزان است به خراسان گفت: مطالعات نشان داده است که اگر والدين با اولياي مدرسه در مسائل تربيتي و آموزشي همگام و هماهنگ باشند تاثير به سزايي در رشد و بالندگي دانش آموز در تمام ابعاد دارند به همين دليل انجمن اولياء و مربيان شکل گرفته است.وي افزود: اصل و اساس انجمن تشريک مساعي، تعامل و برقراري ارتباط موثر اولياي دانش آموزان و مربيان براي تربيت و آموزش دانش آموزان است اما آن چه در اين سال ها حاصل و نتيجه اين انجمن ها بوده است با نقطه مطلوب فاصله دارد. البته گام هايي برداشته شده است که در حد مطلوب و متناسب با اهدافي که براي انجمن در نظر گرفته شده، نيست.دکتر حيدري دستنايي مخبر کميسيون آموزش و تحقيقات مجلس نيز که بنا به گفته خودش چند سال عضو انجمن هاي اولياء و مربيان بوده است به خراسان گفت: واقعيت اين است که انجمن اولياء و مربيان نه براساس قانون و اساس نامه انجمن و نه براساس اهدافي که بر مبناي آن ها تشکيل شده، در امور مختلف آموزشي، تربيتي و پرورشي موفق نبوده است و با اهداف تعريف شده فاصله بسيار دارد.وي افزود: شايد يکي از دلايل عدم موفقيت انجمن اولياء و مربيان اين باشد که متاسفانه در سال هاي اخير کارکرد اين انجمن در حوزه اخذ پول و کمک از اولياي دانش آموزان خلاصه شده و در اذهان مردم جايگاه آن مترادف با انجمن اخذ پول و مسائل مالي مدرسه شده است به طوري که بايد سال ها برنامه ريزي کرد تا اين ذهنيت از اذهان مردم و اولياي دانش آموزان پاک شود. مخبر کميسيون آموزش همچنين افزود: با توجه به اساس نامه انجمن اولياء و مربيان، عضويت در انجمن از سوي مديران و مسئولان مدرسه و والدين دانش آموزان هيچ امتياز مادي و معنوي براي آن ها دربر ندارد به همين دليل درصد بالايي از اعضاي انجمن هاي مدارس باري به هر جهت عضو اين انجمن شده اند و تلاشي براي ارتقا و موثر بودن انجمن اولياء و مربيان مدرسه نمي کنند. علاوه بر اين که هيچ ناظري بر عملکرد آن نظارت نمي کند. بنابراين طبيعي است که حتي برگزاري جلسات آن جدي گرفته نمي شود و جلسات به صورت نامنظم برگزار مي شود. در حالي که اگر امتيازهاي مادي و معنوي براي اعضاي انجمن درنظر گرفته شود اعضا با جديت بيشتري در جلسات شرکت مي کنند و برنامه ها از حالت شعاري و کليشه اي خارج مي شود.
به گفته حيدري يکي از دلايل موفق نبودن انجمن اين است که تمام برنامه هاي آن اعم از برگزاري کلاس هاي مشاوره تحصيلي، تربيتي و آموزشي وابسته به کمک و اخذ پول از دانش آموزان است. به همين دليل هيچ گاه اين انجمن ها نتوانسته اند در راستاي اهداف تعيين شده حرکت کنند. وي افزود: در سال هاي گذشته طرح استفاده از تخصص اولياي دانش آموزان در ارتقاي کيفي انجمن اوليا و مربيان و مشارکت فعالانه والدين دانش آموزان در مدرسه ارائه شده بود که متاسفانه اين طرح اجرا نمي شود و در صورت احياي آن انگيزه در اولياي دانش آموزان ايجاد مي شود.حيدري با اشاره به اين که هدف از ايجاد انجمن اوليا و مربيان تعامل بيشتر بين خانه و مدرسه است گفت: هنوز فاصله زيادي از نظر روش هاي تربيتي، پرورشي، آموزه هاي اخلاقي و… ميان مدرسه و خانه وجود دارد و هنوز هماهنگي در اين زمينه ايجاد نشده است. علاوه بر اين که ديدگاه مادي اين انجمن ها باعث شده است که انگيزه اي براي تشکيل اين جلسات نباشد.
مخبر کميسيون آموزش با اشاره به لزوم بازنگري در عملکرد و اساس نامه انجمن اولياء و مربيان گفت: جرقه ايجاد تغيير در عملکرد انجمن هاي اولياء و مربيان بايد از آموزش و پرورش زده شود چرا که بيش از همه آموزش و پرورش به مشکلات اين انجمن ها واقف است.همان طور که حيدري بيان کرده است بيش از همه آموزش و پرورش به مشکلات و موفق نبودن انجمن ها واقف است چرا که فرشته حشمتيان قائم مقام وزير در سازمان مرکزي انجمن اولياء و مربيان چندي قبل گفته بود: اساسنامه انجمن اولياء و مربيان به زودي در جلسه شوراي عالي وزارت آموزش و پرورش مورد بازنگري و اصلاح قرار مي گيرد.
نويسنده: فاطمه توانا علمي

