طلاق-نکته هایی از کتاب «آسیب های اجتماعی زمینه های بروز

نکته هایی از کتاب «آسیب های اجتماعی زمینه های بروز، راهکارهای پیشگیری و مقابله ، تالیف مجید ابهری نشر پشوتن- چاپ اول کتاب فوق پژوهش در خصوص آسیب های اجتماعی مبتلابه جامعه ایرانی امروز است که مطالعه آن برای متصدیان امور فرهنگی و آموزشی جامعه الزامی به نظر می رسد. به خصوص همکاران فرهنگی در اموزش و پرورش، معلمان، مدیران و کارکنان ستادی. چه جامعه، آینه تمام نمای سیستم آموزشی کشوراست . لذا سعی می کنیم مباحث مهم کتاب را به صورت یادداشت برداری از متن جهت سهولت خوانندگان عرضه دارم امید است مفید واقع گردد. «طلاق» با در نظر گرفتن فرهنگ مردم، آداب و سنن مذهبی و اجتماعی ، شرایط خاصی برای طلاق در کشور ما وجود دارد با اینکه آمار طلاق از سایر کشورها کمتر است ولی همین آمار نیز هشدار دهنده است. در کشور ما طبق آمار دفتر ثبت احوال در مقابل هر 6 ازدواج یک طلاق واقع می شود. ص 52 دلایل طلاق از نظر نویسنده : 1- مشکلات اقتصادی 2- مسکن 3- انتخاب براساس معیارهای ظاهری 4- دخالتهای اطرافیان 5- تضاد فرهنگی ، تربیتی و عقیدتی 6- اختلاف سطح تحصیلات 7- معاشرتهای مغایر با صیانت خانوادگی 8- هوسران بودن ذاتی مرد و زن 9- اعتیاد 10- سست شدن ارتباط عاطفی به لحاظ زندگی ماشین 11- اشتغال هر دو نفر از زوجین همانطور که مراجعه به پزشک و آزمایش خون و عدم اعتیاد برای ازدواج ضروری است باید مراجعه به مشاور خانوادگی و روانکاران نیز به جهت شناسایی نقاط ضعف و قوت روحی و روانی زوجین قانونی یابد. ص 54 آسیب های اجتماعی در این کتاب ناگریزیم به یک نکته اساسی اشاره کنم و آن نقش مخرب خرافات در این گونه مواقع است. رمالی ، سرکتاب بازکنی ، دعانویسی، فال بینی قهوه ، چای ، شمع و خرافاتی از این قبیل متاسفانه در مواقع بروز مشکلات ، محل مراجعات کثیری هستند. متاسفانه بعضی از بانوان حتی تحصیل کرده راهنمایی های اینگونه افراد را ملکه ذهنی خود می کنند و با صرف اینکه فلان فال بینی ، زنی بیگانه را در طالع همسروی دیده کار را به جای باریک می کشاند... ص 55 اهرمهای مبارزه با طلاق - دقت در انتخاب همسر و آموزشهای ضروری در این زمینه - ایجاد امکانات و تسهیلات برای ازدواج ( به ویژه ازدواج مجدد) - تنزل توقعات به حد معقول و مقدور مثل مهریه و جهیزیه - پرهیز از تحمیل هزینه ای بیهوده مثل شیربها ومخارج کمر شکن عروس - گذشت و چشم پوشی از اشتباهات کوچک و عدم اعتنا به سعایت بدگویان - پرهیز از چشم و هم چشمی - مدت زمان مناسب لازم برای شناخت طرفیت قبل از ازدواج - ازدواج در سن 25 سال و بالاتر برای پسران و 20 و بالاتر برای دختران - شباهت فرهنگی زوج ها - دارا بودن مذهب یکسان - شرکت درمراسم و مناسک مذهبی و ارشادی توافق زوجین نسبت به تعهدات و نقش های خویش در همین رابطه توجه شما را به آخرین مصاحبه نویسنده - مجید ابهری - با سایت الف جلب می نمایم بخش اجتماعی الف، 15 فروردین 92 تاریخ انتشار : پنجشنبه ۱۵ فروردين ۱۳۹۲ ساعت ۰۴:۳۸ آمارها از کاهش ۹.۷ ازدواج در سال ۹۱ میدهند. چندی قبل نیز مدیرکل دفتر آمار و اطلاعات جمعیتی سازمان ثبت احوال اعلام کرد : ۴۸ درصد زنان و ۴۶ درصد مردان در سن ازدواج هرگز ازدواج نکردهاند، این جمعیت ۱۱ میلیون نفر را شامل میشود. عوارض کاهش ازدواج و افزایش طلاق را با مجید ابهری آسیب شناس اجتماعی بررسی کردهایم. دکتر ابهری در گفتگو با الف اضافه کرد: ازدواج به عنوان یکی از اصلیترین مراحل زندگی هر فرد، باید نشانه های کاملی را طلب کند. علاوه بر بلوغ جسمی و فکری، اجتماعی، وضعیت اقتصادی افراد نیز در موضوع ازدواج بسیار موثر است. کاهش آمار ازدواج به دو دلیل میباشد. اولین دلیل جنبه اقتصادی است، نداشتن مسکن، بیکاری، تورم و گرانی امروزه مانع بزرگی برای ازدواج جوانان است. دلیل دوم، شخصیت روانی و رفتاری جوانان است. عدم مسئولیت پذیری جوانان باعث شده است که جوانان کمتر نسبت به ازدواج رغبت نشان دهند. وی ادامه داد: از طرف دیگر، برخی از والدین شرایطی پیشنهاد میکنند که انسان تصور میکند قصد خرید و فروش دارند، متأسفانه امروزه مهریه های بالا و غیر متعارف خود سدی جلوی ازدواج جوانان است. طلاق و کاهش آمار ازدواج مسبب بروز ناهنجاریهای دیگری میشوند. از آسیبهای کاهش ازدواج در جامعه میتوان افزایش خانه های مجردی، روابط خارج از عرف، بروز انحرافات جنسی مانند همجنس گرایی را برشمرد. ابهری با بیان اینکه طلاق زلزله خاموش جامعه امروز ماست گفت: افزایش پدیده بیوه گی، ظهور فرزندان تک والد یا بی سرپرست، گرایش جوانان به روابط نامشروع و افزایش پدیده زنان خیابانی از معضلات افزایش طلاق در جامعه است. گزینش نامناسب همسر یکی از مهمترین دلایل افزایش طلاق در جامعه است. متأسفانه امروزه جوانان ما زنان خود را بر اساس چشم و ابرو، مدل مو و مادیات انتخاب میکنند. این امر باعث شده است که ۶۵ درصد از ازدواجها در ۵ سال اول به طلاق ختم شود. این آسیب شناس اجتماعی خاطر نشان کرد: دخالت اطرافیان، انتخاب بر اساس معیار ظاهری و مادی، ضعف کنترل رفتارهای هیجانی و فقدان مدیریت رفتار زناشویی از دیگر عوامل طلاق در ایران است. ابهری تصریح کرد: به دنبال این طلاقهای زودهنگام، شاهد ظهور پدیده بیوه های ۱۵ تا ۲۵ سال هستیم. ظهور این قشر جدید بیوه ها خود باعث بروز ناهنجاری رفتاری در جامعه میگردد. وقتی یک جوان با هزینه کمی میتواند غریزه جنسی خود را به این صورت ارضا کند دیگر چه ضرورتی است که زیر بار مسئولیت و هزینه های ازدواج برود. اینگونه زنان، مردان را به تنوع طلبی سوق میدهند. این آسیب شناس اجتماعی ادامه داد: تفاوت رفتارهای زنان در خانه و خیابان منجر به اختلافهای شدید شده است، متأسفانه میبینیم امروزه بعضی از زنان کمترین توجهی به ظاهر خود در خانه و نزد شوهران خود میکنند اما همین افراد هنگام خروج از منزل با انواع و اقسام آرایشها خود را میآرایند. زیبایی این زنان را امروزه سبزی فروشها، مغازه داران و عابران خیابان بیشتر از شوهرانشان میبینند. ابهری سیاستهای مسئولان را دارای تناقض و تضاد عنوان کرد و با انتقاد از برخی افراط ها گفت: تفکیک جنسیتی یکی از این طرحهاست که هیچ ثمره مثبتی ندارد، از یک طرف ازدواج دانشجویی و دفاتر ازدواج در دانشگاه راه میاندازند و از طرف دیگر اصرار بر تفکیک جنسیتی میکنند. آیا با جدا کردن دختر و پسر میتوانید یک دانشگاه را اسلامی کنیم؟ به گفته وی، اینگونه سیاستها باعث میشود که دختر و پسر اگر همدیگر را در خیابان ببینند طوری با هم برخورد کنند که گویی دو موجود از دو سیاره متفاوت هستند. این میزان آمار تجاوز، انحرافات جنسی مانند همجنس گرایی زاییده اینگونه تفکرات است. وقتی که در یک محیط آموزشی و تربیتی مانند دانشگاه این محدودیتها صورت بگیرد، این آشناییها به محیطهای دیگری مانند چت رومها و اینترنت کشیده میشود که آن زمان فجایعی به بار میآید که کنترل آن سخت میشود. وی با پیش بینی کاهش ازدواج در سال ۹۲ گفت: مشوقهای ازدواج و فرزند آوری کارایی ندارد، این بستهها در بیشتر موارد اجرا نمیشود و فقط جنبه تبلیغاتی دارد. سیاستهای غلط باعث افزایش معضلات اجتماعی شده است که هر چه زودتر نظام باید به فکر راه حل اساسی برای موضوعاتی مانند طلاق، ازدواج، اعتیاد و اخلاق اجتماعی باشد. خانواده ايراني در خطر انقراض+ نمودار سينا كلهر، 29 تیر 92 29 تير 1392 ساعت 10:31 به ليست گونه هاي در خطر انقراض بايد بدون تعارف خانواده ايراني را هم اضافه كرد از آن جهت كه هم تعدادش در حال كاهش است و هم خود گونه اصيل در خطر نابودي قرار گرفته است. سير صعودي طلاق در كشور در حال جابجا كردن ركوردهاي جهاني است و طبق بر آوردهاي غير رسمي به رتبه چهارم جهان صعود كرده است. (هم پاي رشد علمي و فناوري) در پنج سال ۱۳۸۵ تا ۱۳۹۰ آمار طلاق از ۹۴ هزار به ۱۴۳ هزار رسيده است و اين ارقام معناي جز خاموشي و مرگ خانواده هاي كه با هزار زحمت و اميد شكل گرفته بود ندارد. برآورده ها از وضعيت طلاق در سال هاي آينده اميدوار كننده نيست و اميدي، حتي به توقف اين وضع در آينده نزديك نيست مگر آنكه كليدي!! براي اين ماجرا نيز وجود داشته باشد.در همان حال كه به دليل زياد شدن طلاق از تعداد خانواده هاي ايراني كاسته مي شود، در فرايند تشكيل خانواده هاي جديد نيز اختلال ايجاد شده است. كاهش ازدواج سير شتاباني چون طلاق داشته و همراه با افزايش طلاق با كاهش ازدواج، خانواده ايراني از دو سو در فشار است. آنهايي كه هستند از بين مي روند و آنهايي كه بايد تشكيل مي شدند تا جايگزين خانواده هاي از هم فروپاشيده شوند، تشكيل نمي شوند. سير شتابان كاهش ازدواج نيز معنايي جز كاهش تعداد خانواده هاي تشكيل شده ندارد و اين البته علاوه بر بالا رفتن سن ازدواج و تشكيل دير هنگام خانواده هاست. نمودار زير، سير كاهشي تشكيل خانواده هاي ايراني را نشان مي دهد: درصد رشد ميزان ازدواج از ۹۴/۳۳ درصد در سال ۱۳۸۰ به ۸۹/۱- درصد در سال ۱۳۹۰ رسيده است . منفي شدن درصد رشد در بازه زماني يك دهه نشاني از سير شتابان تغييرات در جايگاه خانواده ايراني است.اگر با افزايش طلاق و كاهش ازدواج از تعداد خانواده هاي ايراني كاسته مي شود، خانواده هاي تشكيل شده از حيث تعداد اعضاء نيز دچار تغيير و تحول بنيادي شده است. حركت بعد خانوار ايراني از ۵ و ۶ نفره در دهه ۶۰ و اوايل هفتاد به ۲ و ۳ در اواخر دهه ۸۰ واوايل دهه ۹۰ هشدار ديگري براي موقعيت دشوار خانواده در ايران است.كاهش ميزان رشد سالانه جمعيت و به خصوص ميزان باروري كلي به ازاي هر زن از ۷.۱ در سال ۶۵ به ۱.۶ در سال ۹۰ نشان تغيير جدي در تركيب و تعداد اعضاي خانواده هاي ايراني است. همه مساله اين نيست كه تنها خانواده ها به دليل طلاق از هم فرو مي پاشند، يا به دليل عدم ازدواج تشكيل نمي شوند و يا به دليل كاهش ميزان باروري كوچك و كوچك تر مي شوند، بلكه علاوه بر همه اين ها، موقعيت هاي نقشي اعضاي خانواده به دليل تحولات اجتماعي به شدت تغيير كرده است. اشتغال زنان و افزايش روز افزون آن كه با استقبال نظام همراه بوده است، موقعيت هاي نقشي خانواده هاي ايراني را به شدت دگرگون كرده است. روابط اعضاء با يكديگر، قدرت سرپرستي مرد در خانواده، ميزان همستگي عاطفي بين زوجين و... در نتيجه اشتغال زنان از شكل سنتي خود خارج شده و به دليل استقلال مالي و شغلي زنان اشكال جديدي به خود گرفته است. اكنون انتظارات زوجين در خانواده ايراني از يكديگر در حال دگرگوني است و گسترش هر چه بيشتر اشتغال زنان اين دگرگوني را بيشتر و بيشتر مي كند. زنان اكنون فوتبال بازي مي كنند، در معادن كار مي كنند، راننده هستند و خلاصه هر جا مردان پاي گذاشتند ورود كرده و ثابت كرده اند كه بهتر از مردان اند!!( آنهايي كه ديده اند مي گويند) آنها وزير شدند و با تفسير جديدي كه از رجل سياسي مي شود عنقريب ريس جمهور نيز خواهند شد، خانه، خيابان، دولت و همه و همه را فتح خواهند كرد و براي نخستين بار در تاريخ، خانواده ايراني با رياست و ولايت زنان شكل خواهد گرفت ( هر چند در حال حاضر نيز در بسياري از خانواده ها شكل گرفته است) و از لحاظ شرعي نيز مساله به راحتي قابل حل است. وقتي مي شود تشنگي ماه رمضان را حل كرد حل ولايت زنان بر مردان دشوار نيست!! اما اگر ديگر خانوده اي از نوع ايراني اش باقي مانده باشد. اكنون اگر دلتان براي پدري كه (بخوانيد مردي كه) وقتي به خانه مي آمد در چهره اش ابهت و قدرت بود و ناخواسته بايد پيش پايش بلند مي شدي، پدري كه وقتي محبت مي كرد از ته دل خوشحال بودي و ته دلت مي گفتي (پدر، پدر كه اين همه قدرت دارد مرا مي بوسد و در آغوش مي كشد) تنگ شده است مي توانيد اگر پدر بزرگ يا مادر بزرگ در قيد حيات داريد، پاي صحبت هايشان بنشينيد و از فدا كاري هاي آنها براي هم بشنويد، آنچه اكنون دارد افسانه و اساطير مي شود.( فداي هم شدن نه فداي هم كردن!) چه بايد كرد؟بايد با افتخار هر كسي در اين ماجرا نقش داشته است سرش را بالا بگيرد و فخر بفروشد كه عدالت جنسيتي را محقق كرده است. زنان را از زير يوغ ستم هزاران ساله مردان رهايي بخشيده و به آنها عزت و احترام و آزادي و حق تصميم گيري بر سرنوشت خودشان را داده است حالا اگر بهايش اين شده است كه خانواده ايراني كه ركن اصلي جامعه ايراني بوده از هم فرو مي پاشد و پناهگاهي كه افراد در سختي ها و بحران ها به آن پناه مي بردند خود سرچشمه بحران شده است مهم نيست، مهم اين است كه من و خود من (زن يا مرد) به حقم رسيده ام هر چه بادا باد. حتي اگر همه عزت و حرمت و موقعيت مردان لگد مال شده باشد، باشد. اگر اين گونه است كه هست چرا بايد چنين كانوني را تشكيل داد؟ كجاي اين كانون گرم و پر محبت است كه بايد از آن استقبال كرد؟ حتي اگر به هر دليلي چنين كانوني تشكيل شد و تبديل به منشا بحران شد چرا بايد آن را حفظ كرد؟ چه خواهد شد؟مردان روز به روز شبيه زنان خواهند شد همان طور كه زنان شبيه مردان شده اند و خانواده جديدي شكل خواهد گرفت شكل جهان سومي هماني كه در غرب وجود دارد و اندك اندك بر تعداد كساني كه از غير همجنس بيزارند افزوده خواهد شد،!! آن هنگام داشتن يك خانواده اصيل ايراني و ديدن يك پدر ايراني از نوع پدربزرگ ها مثل داشتن يك خانه با معماري و سبك زندگي ايراني –اسلامي است كه افراد حسرتش را خواهند خورد. کد مطلب: 193421 آدرس مطلب: http://alef.ir/vdchixnzz23nwkd.tft2.html?193421 به گزارش خبرنگار مهر مجید ابهری در نشست تخصصی «زنان و امنیت اقتصادی، اجتماعی، حقوقی و فرهنگی با بیان اینکه امنیت یک مفهوم فردی و اجتماعی است، گفت: فرد برای ایفای نقش های اجتماعی خود در ابتدا باید امنیت داشته باشد و امنیت یک فرد هم از سوی خود او و هم از سوی جامعه به خطر می افتد. استاد دانشگاه شهید بهشتی افزود: بسیاری نا امنی ها به ویزه در مورد زنان ریشه در رفتارهای خود زنان و نوع آرایش و وضعیت حجاب و ظواهر آنها دارد. برخی زنان و دختران به نوعی در خیابان و اماکن عمومی ظاهر می شوند که دنباله همان جنگ نرم و ناتوی فرهنگی است که رهبر انقلاب در سال ۶۸ بیان کردند. حالا اندیشمندانی که سنگ علوم انسانی غربی را به سینه می زنند زمانی که رهبری این بیانات را داشتند کجا بودند؟ وی با بیان این مطلب که خانواده کارکرد اصلی خود را از دست داده است، ادامه داد: از نظر مصرف لوازم آرایشی رتبه اول خاورمیانه، سوم آسیا و هفتم جهان را داریم و براساس تحقیقاتی که انجام داده ام، بین مصرف لوازم آرایشی و میزان استفاده از شیرخشک در تغذیه نوزادان ارتباط مستقیمی برقرار است به طوری که هرچه مصرف لوازم آرایشی بیشتر می شود، میزان تغذیه نوزادان با شیر خشک هم بیشتر می شود و همچنین دریافته ایم میان میزان مصرف شیرخشک در نوزادان و سپردن والدین به خانه سالمندان در بزرگسالی این افراد رابطه وجود دارد. وی تاکید کرد: وقتی شیر مادر به کودکی داده می شود، از طریق آن علقه ای بین فرزند و والیدن شکل می گیرد که باعث می شود فرزندان والدین خود را به خانه سالمندان نسپرند و متوجه شدیم بیشتر سالمندانی که در خانه سالمندان هستند از شیر خشک برای تغذیه نوزادان خود استفاده کرده اند. وی با طرح این پرسش که داریم به کجا می رویم؟ ادامه داد: داریم به آخر تمدن و اول بربریت می رسیم و به اسم دفاع از حقوق زن و فمنیسم، زنان را از خانه به در می کنیم. سن روسپیگری در کشور به ۱۶ سال رسیده است و ۲۰ درصد معتادان کشور زنان هستند. همچنین در سالن های ورزشی به جای داروهای لاغری به زنان ماده مخدر شیشه ارائه می شود. عضو هیأت علمی دانشگاه شهید بهشتی افزود: امروزه کسر قوانین نداریم بلکه کمبود غیرت و همیت در جامعه وجود دارد. موضوعاتی همچون طلاقهای عاطفی و ازدواج سفید به این دلیل است که به موضوع امنیت اجتماعی به درستی توجه نشده است. این آسیبشناس اجتماعی علل به خطر افتادن امنیت اجتماعی را عدم رعایت موازین اسلامی توسط برخی از زنان برشمرد و عنوان کرد: عدم اجرای قوانین اسلامی و فراموش کردن امر به معروف و نهی از منکر و همچنین عدم حمایت قانونی از آمران به معروف و تغییر سبک زندگی تحت تأثیر شبکههای ماهوارهای از دیگر دلایل به خطر افتادن امنیت اجتماعی است. ابهری خاطرنشان کرد: اگر در سیستان و بلوچستان آمار طلاق پایین است دلیل آن عوض نشدن تغییر سبک زندگی در آنها است. این افراد در صورت بروز مشکل در خانوادههای خود به ریشسفید مراجعه کرده و ریش سفید قبیله مشکلشان را حل میکند. این آسیبشناس اجتماعی با اشاره به اینکه نباید از این موضوع بترسیم که زنان را مسخره کنند و بگویند کسانی که چادر سر میکند عقب مانده هستند افزود: امروز در هایپرمارکتها زنان چادری را می گردند که مبادا چیزی زیر چادر خود مخفی کرده باشند. این متخصص علوم رفتاری تاکید کرد: امروزه ۲۰ درصد پسران جوان در کشور از لوازم آرایش زنانه مثل ریمل و پنکک استفاده می کنند و نه مردان ما مرد هستند و نه زنان ما زن هستند. وی با اشاره به اینکه در بخش امنیت اجتماعی قانون نقش چندانی ندارد تصریح کرد: خود نگاهبینی و زیست مؤمنانه و نجیبانه در امنیت اجتماعی مؤثر است البته امیدوارم قوانینی که تصویب میشود ضامن اجرایی نیز داشته باشد. ابهری اضافه کرد: متاسفانه وضعیت زنان زندانی در کشور بسیار وخیم است. کودکان زنان زندانی همراه انها در زندان هستند و مشخص نیست چه سرنوشتی دارند. اتهام بیشتر آنها قتل است که در بیشتر موارد شخص سومی در کار بوده است. ابهری در پایان گفت: باید به سبک زندگی اصیل اسلامی بازگردیم و این موضوع را مورد توجه قرار دهیم که سونامی آسیب اجتماعی برای کسی حاشیهای امن نداشته و همه در خطرند لذا باید همه افراد همکاری کنند تا امنیت اجتماعی به خطر نیفتد. منبع آمارهایی درباره ازدواج موقتتاریخ انتشار : پنجشنبه ۷ خرداد ۱۳۹۴ ساعت ۰۷:۰۸با وجود افزایش سن ازدواج، همچنان بیشترین میزان ازدواج متعلق به دختران ۲۴-۲۰ ساله و پسران ۲۹-۲۵ ساله است. مهرخانه نوشت: چندی پیش رییس سازمان ثبت اسناد و املاک کشور از کاهش درصد ازدواج و افزایش طلاق در سال ۹۳ نسبت به سال ۹۲ خبر داد. احمد تویسرکانی گفت: "در سال ۹۳، ۷۱۲ هزار و ۸۷۵ ازدواج ثبت شده که این رقم نسبت به سال ۹۲ شش درصد کاهش داشته است. در سال ۹۳، ۱۶۳ هزار و ۲۲۸ طلاق ثبت شده که این رقم نسبت به سال ۹۲، ۲/۹ درصد افزایش داشته است." در واقع حالا میتوانیم بگوییم سالهای سال است که خبرها و آمارها حاکی از روند افزایشی طلاق و کاهشی ازدواج است و دیگر صحبت از این روندهای نسبتاً ثابت، تعجب جامعهشناسان و کارشناسان اجتماعی را برنمیانگیزد. برخی آن را طبیعی و محصول فرآیند مدرنشدن زندگی امروزی دانسته و معتقد به حلوفصل خودبهخودی آن هستند و برخی آن را غیرطبیعی، خطرناک، پرآسیب و نیازمند مداخله دولتی و غیردولتی میدانند. آنچه اما در این میان با سرعت به راه خود ادامه میدهد، فرآیند کاهش ازدواج و افزایش طلاق است که با هر دلیل و هر پیامدی هر روزه اتفاق میافتد. تقریباً در بیشتر خانوادهها دختر یا پسری مجرد و ازدواجنکرده بهچشم میخورد؛ همانطورکه برای مثال زدن از طلاق، دیگر نیازی به فکرکردن نیست. اگر در هر خانواده موردی از زن و مرد مطلقه نباشد، قطعاً در اقوام درجه یک موردی پیدا میشود. اشاره به آمارهای توصیفی و زمینهای ازدواج و طلاق از زبان مسئولین، بخشی از تلاش برای پیداکردن دلایل و علل این روندهای کاهشی و افزایشی است. روندهایی که لزوماً متأثر از دلایل زمینهای نیستند. سن و ازدواجرییس سازمان ثبت اسناد و املاک کشور اظهار کرد: "بیشترین ازدواج در مردان در رده سنی ۲۵ تا ۲۹ سال و در زنان در رده سنی ۲۰ تا ۲۴ سالگی بوده است. بیشترین طلاقها نیز در مردان مربوط به رده سنی ۳۰ تا ۳۴ سال و برای زنان مربوط به رده سنی ۲۵ تا ۲۹ سال بوده است." آمارها بیشترین میزان طلاق را در ۵ ساله اول زندگی مشترک نشان میدهند. بنابراین پرواضح است که نسبت بیشترین میزان طلاق دقیقاً در گروه سنی باشد که قبل از آن بیشترین میزان ازدواج روی داده است، اما نکته قابل توجه در این میان آن است که با وجود افزایش سن ازدواج، همچنان بیشترین میزان ازدواج در گروه سنی پایینی برای دختران (۲۴-۲۰) و پسران (۲۹-۲۵) روی میدهد. این مسئله نشاندهنده دو نکته مهم است: اولاً، آنکه ازدواج در سنین پایین راحتتر و آسانتر انجام میگیرد- در شرایط تقریباً مساوی به لحاظ وضعیت اجتماعی و اقتصادی- و ثانیا،ً آنکه اقبال دختران دهه ۷۰ و پسران نیمه دوم دهه ۶۰ به ازدواج بیش از گروههای سنی قبل است. تحصیلات و ازدواجتویسرکانی همچنین درباره بیشترین ازدواج ثبتشده از لحاظ سطح تحصیلات گفت: "۶۹ درصد از مردانی که ازدواج کردهاند دیپلم و پایینتر از آن و ۳۰ درصد آنها تحصیلات دانشگاهی داشتهاند که این رقم درباره زنان به ترتیب ۶۷ و ۳۱ درصد بوده است." در واقع میزان تحصیلات گروههایی که بیشترین ازدواج را داشتهاند، تا حدودی سؤالبرانگیز و قابل تأمل است. چرا ازدواج در قشر تحصیلکرده کمتر اتفاق میافتد؟ آیا تحصیلات میتواند علتی برای ازدواجنکردن باشد؟ یا اساساً تحصیلات یک متغیر گمراهکننده است و در واقع عدم توانایی برای ازدواج و کار، جوانان را به فکر ادامه تحصیل میاندازد؟ البته باید اشاره کرد که بخشی از این آمار میتواند ناشی از ازدواجهایی در سنین قبل از اتمام تحصیلات کارشناسی باشد که موجب میشود به ناچار تحصیلات شخص در هنگام عقد، دیپلم ذکر شود؛ ولو اینکه یک ترم تا تمامشدن تحصیلات کارشناسیاش باقی مانده باشد. اما به هر روی سؤال اصلی در جای خود باقی میماند. چرا تحصیلکردهها آمار کمتری را در میان متأهلها به خود اختصاص میدهند؟ سؤالی که البته اثبات فرضیه آن و بررسی تأثیر واقعی آن در بحث ازدواج نیازمند پژوهش و تحقیق علمی است. تحصیلات و طلاقاحمد تویسرکانی همچنین گفت که ۶۹ درصد از افرادی که متارکه کردهاند دیپلم و پایینتر از آن و ۱۴ درصد از این افراد تحصیلات دانشگاهی داشتهاند. در بحث طلاق نیز نمیتوان لزوماً تحصیلات را عاملی برای طلاق در نظر گرفت؛ زیرا بیشترین ازدواجها در میان دیپلمهها اتفاق افتاده و به تبع آن، این گروه سهم بیشتری در طلاق دارند، اما به هر حال تأثیر تحصیلات در میزان طلاق نیز به عنوان یک عامل و فرضیه قابل پژوهش است. ازدواج موقت و آمارهاتویسرکانی اظهار کرد: "در سال ۹۳، ۲۱۵ مورد ازدواج موقت ثبت شده که این رقم نسبت به سال ۹۲، ۲۹ درصد کاهش داشته است." متأسفانه عدم وجود سازوکارهای قانونی جدی و سخت برای ثبت ازدواج موقت و به نوعی رهاشدگی آن از طرف قانون و مسئولین، بررسی کاهش یا افزایش، میزان و نوع افراد درگیر با آن و در نهایت علت رجوع به آن را به یک علامت سؤال بزرگ تبدیل کرده است. آمارهای رسمی و دقیقی از واقعیت آن وجود ندارد و گمانهزنیها بسیار کلی و غیرقابل استناد است. به همین دلیل، این کاهش میتواند ناشی از عدم ثبتشدگی بیشتر ازدواجهای موقت باشد. با توجه به تبعات ازدواج موقتهای ثبتنشده برای زنان و کودکان، بهواقع لازم است تدابیری برای ثبت و ضبط دقیق آمارهای آن اندیشیده شود. بیشترین علل طلاقوی همچنین گفت که بارزترین علل طلاق مربوط به دخالت خانوادهها، اعتیاد به مواد مخدر و مشروبات الکلی، ترک زندگی و عدم تحقق شروط ضمن عقد بوده است. متأسفانه همچنان اعتیاد و تبعات آن به عنوان اصلیترین عامل مستقیم و غیرمستقیم طلاق مطرح میشود. البته دلایل کلی دیگری هم در هنگام طلاق برای ثبت آن ذکر میگردد که در نهایت در آمار لحاظ نمی شود، اما باید اشاره کرد سیر افزایش طلاق در جامعه ما در سالهای اخیر ناشی از دلایل چندگانه و چندبعدی است که تحولات اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و سیاسی را در سطح خرد و کلان شامل میشود. نرخ ازدواج و طلاق در شهرهادر نهایت مدیرکل آمار و اطلاعات جمعیتی سازمان ثبت احوال کشور با اشاره به اینکه نرخ ازدواج در کشور ۹.۳ در هزار نفر است، تصریح کرد: "بر این اساس استان کردستان با نرخ ۱۲.۵ درصد، اردبیل با ۱۲.۳ درصد و زنجان با ۱۱.۸ درصد بیشترین ازدواج؛ و البرز با نرخ ۶.۹ درصد، تهران با نرخ ۷ درصد و کرمان با ۷.۷ کمترین واقعه ازدواج در آنها به ثبت رسیده است." علیاکبر محزون خاطرنشان کرد: "در سال ۹۳ ،۱۶۳ هزار و ۵۷۲ مورد واقعه طلاق به ثبت رسیده که این میزان در شهرها ۱۴۹ هزار و ۶۴۷ و در روستاها ۱۳ هزار و ۹۳۵ مورد بوده است." میزان طلاق به تفکیک استانها، روستا و شهر، راه خوبی برای گمانهزنی در رابطه با بیشترین و کمترین میزان ازدواج نیست؛ چراکه اولاً باید به صورت نسبتی در رابطه با میزان ازدواج در شهر مربوطه مورد بررسی قرار بگیرد، ثانیاً افراد مدام در حال مهاجرت هستند و ممکن است در شهری ازدواج کرده و در شهر دیگری طلاق بگیرند. چنانکه مثلاً سیر خالیشدن روستاها از سکنه جوان در سالهای اخیر به ارائه آمارهای پرخطا در این راستا دامن میزند. گرچه در مورد ازدواج میتوان وجود شهرهایی با ساختارهای سنتیتر را از دلایل افزایش میزان ازدواج در آن شهرها دانست، اما در هر حال باید توجه داشت مسئله ازدواج و طلاق در کشور ما دارای یک موج عمومی و کلی شده است که بسیار بیش از آنکه متأثر از ساختاری سنتی شهرها و روستاها باشد، تحتتأثیر ابعاد بزرگتری مانند رسانه و اموزش و شرایط اقتصادی و فرهنگی است. لینک مطلب