فصل امتحانات به پايان رسيده و دغدغه ثبت نام و انتخاب مدرسه مناسب دغدغه اصلي والدين شده است. برخي ترجيح مي دهند فرزندان خود را در مدارس غيردولتي ثبت نام کنند اما از افزايش بي رويه شهريه اين مدارس انتقاد دارند.
آنها مي گويند:« شهريه مدارس غيردولتي بي قاعده هر سال بيشتر مي شود و مديران علاوه بر دريافت هزينههاي ثبت نام در طول سال تحصيلي به بهانه هاي مختلف خواهان دريافت پول هستند.
به گزارش مهر، مدارس غيردولتي که عمري تقريباً 20 ساله در ايران دارد، با هدف کمک به آموزش و پرورش راه اندازي شد.
اکنون 10 درصد دانش آموزان کشور در اين گونه مدارس تحصيل مي کنند. آمارهايي که هر روز بيشتر و بيشتر مي شود و والدين به منظور تضمين آينده فرزندانشان براي ورود آن ها به دانشگاه با وجودبالا بودن هزينه هاي ثبت نام، اولويت را به حضور فرزندانشان در اين گونه مدارس مي دهند.
وزير آموزش و پرورش نيز در شرايطي تبديل مدارس عادي دولتي را که از کادر آموزشي مجرب و خوب برخوردار بودند به مدارس خاص و شهريه بگير ، يکي از افتخارات دوران وزارت خود مي داند که براساس قوانين وضع شده در قانون اساسي کشور برخورداري از شرايط برابر در تحصيل از ابتدايي ترين حقوق دانش آموز است.
اما علت گرايش خانواده ها براي ثبت نام فرزندانشان در مدارس غير دولتي چيست؟
به باور بسياري از خانواده ها ، پايين بودن کيفيت آموزش، دو نوبتي بودن مدارس، تراکم بالاي دانش آموز در کلاس هاي درس، بيانگيزگي و کم کاري معلمان و ضعف مديريت مدارس دولتي از مهمترين دلايل گرايش خانواده ها به سمت مدارس غيردولتي است.
از سوي ديگر 32 درصد رتبه هاي اول تا 40 ورودي هاي کنکور متعلق به دانش آموزان مدارس غير انتفاعي است.
آماري که بسياري از خانواده ها را تشويق به ثبت نام فرزندانشان در مدارس غيردولتي مي کند تا آينده فرزندانشان را به نوعي تامين کنند و خيالشان از ورود آنها به دانشگاه راحت باشد.
علي فرزانه يکي از والديني است که فرزندش در مقطع ششم ابتدايي يک نيم سال تحصيلي را در مدرسه اي دولتي در منطقه 4 مشغول به تحصيل بوده است.
او مي گويد:« تعداد دانش آموزان کلاس ششمي در مدرسه فرزندم به اندازه اي است که معلم فرصت مناسب براي رسيدگي به تکاليف همه آن ها را ندارد و فرزندم همه روزه با مشکلات درسي به ويژه در درس رياضي مواجه شده است. اين در حالي است که پايه ششم جديدالتاسيس است و بايد براي اين مقطع معلماني کارآزموده و حرفه اي انتخاب مي کردند. اما هنگامي که معلم خود توانايي تدريس کتاب را ندارد، چگونه مي تواند به سئوالات دانش آموزان پاسخ دهد.
از سوي ديگر تعداد دانش آموزان در يک کلاس به اندازه اي است که معلم فرصت و وقت کافي براي رسيدگي به همه دانش آموزان ندارد و به همين دليل تصميم گرفته ام پس از پايان امتحانات فرزندم، او را در يکي از مدارس غيردولتي ثبت نام کنم.»
فاطمه. ن. از ديگر والديني است که فرزندش را در مقطع متوسطه در مدرسه اي غيردولتي در منطقه 2 ثبت نام کرده است.
او با وجود انتقاد از شهريه هاي بالاي مدارس غيردولتي معتقد است: مقطع متوسطه مقطع حساسي است و دانش آموز نيازمند توجه بيشتري است.
در مدارس دولتي تعداد دانش آموز به اندازه اي است که مدير و معلم قادر به کنترل دانش آموز هم در مباحث اخلاقي و هم در مباحث درسي نيستند و به همين دليل بهتر است که والدين در اين مقطع سرمايه گذاري لازم را روي فرزندانشان انجام دهند تا ديگر آن ها اضطراب و استرسي براي ورود به دانشگاه نداشته باشند.
او درباره کيفيت آموزش در مدارس غيردولتي مي گويد: وضعيت آموزش دروس در مدارس غيردولتي قابل مقايسه با مدارس دولتي نيست. دانش آموزان در اين مدارس مجبور به مطالعه بيشتر هستند و معلم با توجه به کم بودن شاگردان، فرصت کافي براي رسيدگي به وضعيت تحصيلي دانش آموز را دارد.
ضمن آن که در اين گونه مدارس، اقدامات فوق برنامه نيز رنگ و بوي آموزشي دارد و دانش آموزان در اينگونه برنامه ها نيز، تجربيات خوبي را کسب مي کنند.
به گفته او، در مدارس غيردولتي دانش آموز از مقطع اول متوسطه آماده ورود به کنکور مي شود و آزمون هاي تست زني از دانش آموز گرفته مي شود و ديگر دانش آموزان در سال آخر مجبور نيستند حجم انبوهي از کتاب ها را مطالعه کنند و قطعاً نيز درصد قبولي اين گروه از دانش آموزان در کنکور بسيار بيشتر از افرادي است که در مدارس دولتي تحصيل مي کنند.
32 درصد رتبه هاي برتر کنکور
معاون آموزش متوسطه آموزش و پرورش نيز معتقد است که 32 درصد رتبه هاي اول تا 40 ورودي هاي کنکور متعلق به دانش آموزان مدارس غيردولتي است.ابراهيم سحرخيز درباره ميزان تفاوت کيفيت تحصيلي در مدارس غيردولتي و دولتي مي گويد: آمار وروديهاي کنکور در رتبه هاي بالا هيچ ارتباطي به نوع کيفيت تحصيلي ندارد. ضمن آن که بيشتر مدارس غيردولتي در شهر تهران راهاندازي مي شود و در شهرستان ها اکثريت دانش آموزان در مدارس دولتي تحصيل مي کنند و از همان مدارس وارد دانشگاه مي شوند.
به گفته سحرخيز، دليل اصلي رتبههاي بالاي دانش آموزان مدارس غيردولتي در کنکور، اختصاص کلاس هاي فوق برنامه و همچنين گزينش دانش آموزان با معدل هاي بالاست و نمي توان تفاوتي در نوع کيفيت مباحث آموزشي دروس در اين مدارس قائل شد.
اودرباره اين که چند درصد ورودي هاي دانشگاه ها متعلق به مدارس غيردولتي است، مي گويد: در اين زمينه آماري نداريم؛ تنها آمار موجود متعلق به رتبه هاي تک رقمي و دو رقمي است.
عملکرد تحصيلي مدارس غيردولتي سليمان دويران فرد کارشناس ارشد مديريت آموزش و پژوهش معتقد است که عملکرد تحصيلي مدارس غيردولتي نسبت به مدارس دولتي بهتر است چرا که نسبت دانش آموز به کلاس کمتر است و اين خود منجر به ارتقاي کيفيت تحصيلي در اينگونه مدارس خواهد شد.
او با اشاره به انجام تحقيقاتش در اين حوزه مي گويد: يافته هاي پژوهش ها درباره تفاوت عملکرد مدارس دولتي و غيردولتي نشان مي دهد که رضايت والدين از عملکرد مدارس غيردولتي به مراتب بسيار بيشتر از مدارس دولتي است.
به گفته اين کارشناس، مدارس غيردولتي و دولتي هر دو سيستم آموزشي هستند، اما با محيط متفاوت، ورودي متفاوت و فرآيند متفاوت.
البته در اين ميان برخي از والدين با توجه به هزينه هاي پرداخت شده به مدارس غيردولتي نسبت به عملکرد تحصيلي فرزندانشان اعتراض دارند، اما اين گروه در اقليت هستند و اصولاً خروجي هاي مدارس غيردولتي درقبولي کنکور بسيار قابل قبول است.
فوق برنامه
اما در اين ميان فرشته حشمتيان معاون وزير و رئيس سازمان مدارس غيردولتي معتقد است که کيفيت آموزشي در مدارس دولتي و غير دولتي تفاوت چنداني ندارد و آنچه اين مدارس را متمايز از مدارس دولتي مي کند، برگزاري کلاس هاي فوق برنامه است . او با بيان اين که يک ميليون دانش آموز در مدارس غيردولتي مشغول به تحصيل هستند، توضيح مي دهد: سياست آموزش و پرورش ارائه مباحث آموزشي به صورت يکسان در مدارس است. بنابراين اگر گفته مي شود که کيفيت تحصيلي در اين گونه مدارس بيشتر از مدارس دولتي است، موضوع قابل درکي نيست.
حشمتيان اما درباره اين که والدين رغبت بيشتري به ثبت نام فرزندانشان در مدارس غيردولتي دارند، مي گويد: اين موضوع قابل قبول نيست. چرا که از 12 ميليون دانش آموز مشغول به تحصيل، تنها يک ميليون آنها در مدارس غيردولتي مشغول به تحصيل هستند که بيشتر اين دانش اموزان مربوط به کلانشهرهاي کشور است.
اين روزها اگرچه اقبال خانواده ها نسبت به ثبت نام فرزندانشان در مدارس غيردولتي بسيار بيشتر از مدارس دولتي است، اما برخي خانوادهها رضايت چنداني از کيفيت آموزشي مدارس به نسبت شهريه هايي که از آنها گرفته مي شود، ندارند.
علي فرزانه يکي از والديني است که فرزندش را در مقطع ششم دبستان در مدرسه اي غيردولتي در منطقه چهار ثبت نام کرده است.
او در اين زمينه توضيح مي دهد: براي سال تحصيلي 92-91 هزينه اي در حدود چهار ميليون تومان پرداخت کردهام، اگرچه فعاليت هاي مدرسه غيردولتي بهتر از مدارس دولتي است، اما امکانات آموزشي و فعاليت هاي فوق برنامه به نسبت پولي که از والدين گرفته مي شود، کافي نيست.
به عنوان مثال بايد در مقطع ششم ابتدايي که درسي با عنوان کار و فناوري دارند براي هر دانش آموز يک سيستم رايانه اختصاص داده شود اما تنها يک کلاس مجهز به سه تا چهار سيستم رايانه است که دانش آموزان به نوبت بايد از آن استفاده کنند.
يکي ديگر از والدين از افزايش
بي رويه شهريه هاي مدارس در هر سال تحصيلي انتقاد کرده و مي گويد:
هزينه هاي ثبت نام دانش آموزان مقطع دوم متوسطه در يکي از مدارس غيردولتي منطقه 1 تهران در حدود 9 ميليون تومان اعلام شده است، اين در حالي است که در سال تحصيلي گذشته ما هزينه اي معادل 6 ميليون تومان پرداخت کرده ايم و نمي دانيم که علت افزايش 3 ميليون توماني در طول يک سال تحصيلي چيست.
به مدير مدرسه هم اعتراض
مي کنيم مي گويد که براساس تورم کشور و همچنين مصوبه آموزش و پرورش شهريه ها را افزايش داده است، اما وقتي از آنها متن مصوب آموزش و پرورش را مي خواهيم، حاضر به ارائه آن نيستند.
شهريه مدارس غيردولتي
رئيس سازمان مدارس غيردولتي و مشارکت هاي مردمي آموزش و پرورش با اشاره به تغيير روش تعيين شهريه مدارس مي گويد: در سال هاي گذشته شوراي نظارت مرکزي درصدي براي افزايش شهريهها در نظر مي گرفت.
اما از سال تحصيلي جديد شهريه مدارس غيردولتي براساس الگو محاسبه مي شود و بر اين اساس ممکن است در برخي از مدارس نه تنها افزايش شهريه نداشته بلکه کاهش را نيز داشته باشيم. در الگوي شهريه مدارس غيردولتي طبق ماده 15 قانون تاسيس مدارس غيردولتي تنظيم ميشود که بر اساس هزينههاي انجام شده و برنامههاي پيشبيني شده مدارس و تاييد ميزان شهريه پيشنهادي مدارس به عهده شوراي نظارت استان است.
اين روزها بسياري از خانواده ها صرفاً به منظور ورود فرزندانشان به دانشگاه و تضمين آينده علمي آنها محکوم به پرداخت هزينه هاي سنگين در مدارس غيردولتي هستند.
اما با توجه به حذف تدريجي کنکور و ملاک قرار دادن معدل
دانش آموز، آموزش و پرورش مي تواند با ارتقاي سطح کيفي آموزش و ساماندهي معلمان و مدارس، نقش موثري در سرمايه گذاري و توسعه آموزشي آينده کشور داشته باشد. چرا که زمان اندک است و فرصت چنداني براي آزمون و خطا وجود ندارد.
گزارش از نرگس محمدي
