نقش انگيزش درپيشرفت تحصيلي دانش آموزان ويادگيري آنها
وجوددقت وتوجه ازعوامل مهم درفراگيري مطالب درسي است ودقت وتوجه کم سبب #يادگيري
ضعيف دردانش آموزان مي گردد.بنابراين معلمان ومربيان براي افزايش سطح توجه ودقت دانش آموزان، باتوسل به تدابيروروش هاي مختلف،مي توانند توجه دانش آموزان رابه مطالب درسي جلب کنند.درحقيقت #معلم بايددرکلاس درس،نقش يک محرک رابازي کند.معني دار کردن مطالب،پيچيدگي وسهولت ياسختي وآساني مطالب وگفته ها،رفتارهاي معلم ازقبيل نگاه کردن يکسان وهمه رامخاطب قراردادن،کيفيت نوشته هاي معلم برروي تخته،همه به طورمستقيم توجه ودقت دانش آموزان راتحت تأثيرقرار مي دهد.معلم بااستفاده ازتدابيرآموزشي مي تواند بعدازايجادتوجه ودقت دردانش آموزان آن رادرسطح مطلوب حفظ کند.ازسوي ديگرکم يازيادبودن علاقه
دانش آموزان نسبت به يادگيري وآموختن موضوع هاي مختلف درسي به تجارب آنها دربرخوردبااين موضوع ها ارتباط دارد.تجارب يادگيري دانش آموزان دردرس هاي مختلف وقتي به صورت موفقيت ها يا شکست هاي پي درپي باشد، سبب ايجاد تصوراتي نسبت به توانايي ها دررابطه بايادگيري موضوع هاي مختلف مي شودوحتي انگيزه آنهارادررابطه باموضوع هاي مشابه،تحت تأثيرقرار مي دهد.
اگردانش آموز معتقد باشدکه درگذشته،دريادگيري مطالب مشابه بامطالب جديد موفق بوده است باعلاقمندي ودقت به مطالب جديدگوش فراداده وآنها رامي آموزد، اما اگر به اين اعتقاد رسيده باشدکه يادگيري مطالب جديد نيزمانند يادگيري مطالب مشابه درگذشته منجر به شکست خواهد شد،نسبت به يادگيري آن مطلب ازخودعلاقه نشان نخواهد داد.اين انگيزه هاي مثبت ومنفي ابتدا مشخص ومحدود به موضوع هاي خاص درمدرسه هستند،اما باافزايش تجارب مثبت يامنفي، گسترش
مي يابند وتا آنجا پيش مي روند که تمام دروس رافرامي گيرند. اگر تجارب داتش آموزازمحيط مدرسه خصوصاً درسال هاي نخست تحصيلي حاکي از وجودشايستگي ولياقت درمدرسه باشد،تجارب احساس موفقييت وافزايش اعتماد به نفس درسال هاي آتي نيزتکرار خواهد شد.چنين فردي قادرخواهد بود باتکيه براين تجارب موفقيت آميزدرحين تحصيل آن رابه زندگي واقعي خودتعميم دهد وبدون تحمل سختي بربحران ها،فشارهاواسترس هاي شديددرزندگي غلبه کند.اين احساس لياقت وشايستگي که در مدرسه آموخته مي شود،وي راقادرمي سازددرحل مسائل ازروش هاي واقع بينانه اي استفاده کند.ازسوي ديگر،تجارب شکست وعدم شايستگي طي ساليان تحصيل درمدرسه دردانش آموزان سبب ايجاد علائمي ازاحساس حقارت وخودکم بيني وپريشاني مي شودوبرارتباطات آن ها دردنياي خارج از مدرسه نيز تأثيرمي گذارد.
يادگيري دردانش آموزان :
* معلمين گرامي به دانش آموزان خودنشان دهيد که به آنها علاقه داريد وآنها به کلاس شما«تعلق» دارند. اسامي آنان رايادبگيريد.
* همکاري ميان دانش آموزان را با استفاده از انواع شوراهاي دانش آموزي(تحصيلي،بهداشتي)تشويق کنيد. درصورت لزوم درشيوه کاري خود تغيير دهيد و ميان ساعات تدريس طولاني وسخت، فرصت استراحت کوتاهي مثلاً يک حرکت ورزشي ساده رافراهم کنيد.
* براي تشويق روح همکاري،جلساتي براي درميان گذاشتن مسائل تشکيل دهيد.
* ارزش يادگيري رابه دانش آموزان گوشزد کنيد ومحدوديت ها وزيان هاي عدم يادگيري رايادآورشويد.
تأثير مشوق هادرانگيزه :
مشوق عاملي است که دستيابي به آن،انگيزه هاي افرادراارضامي نمايد.براي دانش آموزان نمره خوب ورسيدن به پاسخ صحيح يک مسئله هردومشوق به حساب مي آيند.درواقع مشوق ها همان تقويت کننده هاي مثبت بوده وعاملي هستندکه افرادبراي دستيابي به آن کوشش مي کنند.
تقويت کننده هاي مثبت
-1 تقويت کننده نخستين:مانند آب وغذاکه درحقيقت نيازهاي فيزيولوژيکي موجودزنده را ارضا مي کند.
-2 تقويت کننده شرطي:مانند پول ، نمره ، مقام ، شغل و…
-3 تقويت کننده اجتماعي:مانند توجه، محبت، تائيد، لبخندزدن ونوازش کردن و … هستند.
-4 تقويت کننده شخصي: که به آن انگيزش دروني نيزگفته مي شود که درحقيقت رضايت خاطرحاصل از يادگيري و کسب دانش از آن موارد است. اين انگيزه ها نيازي به تقويت کننده هاي مشخص خارجي نداشته بلکه فعاليت يادگيري ونتايج حاصل ازآن،خوداثرتقويتي دارند.باتوجه به تقويت کننده هاي فوق الذکربه معلمين ووالدين توصيه مي شود که دردانش آموزان به تدريج اثر انگيزه هاي بيروني راکم کرده ومشوق انگيزش دروني باشند تا بدين ترتيب دانش آموزان يادگيري رابه خاطر يادگيري وفراگرفتن آموخته هاي جديدانجام دهند،نه به خاطرکسب مشوق هاي مادي وزودگذر.
به معلمين ووالدين گرامي توصيه مي شودکه به موارد زيرتوجه کنند:
* معلمان از ارائه مطالب کسل کننده واستفاده ازروش هاي يکنواخت تاحدامکان خودداري کرده وتنوع درشيوه تدريس رارعايت کنندوازمتکلم وحده بودن پرهيزنمايند.
* ميزان توجه ودقت شاگردان به معني داربودن مطالب،تازگي،پيچيدگي وسادگي مطالب نسبت مستقيم دارد، بنابر اين، اين امرهمراه باتغييردررفتارمعلم حين درس توجه ودقت دانش آموزان راافزايش خواهدداد.
* استفاده ازتشويق هاي کلامي مانند عالي،مرحبا،احسنت پس ازعملکرددرست شاگردان سبب افزايش و تقويت يادگيري مي شود.
* والدين ومعلمين ازنمرات دانش آموزان تنها به عنوان وسيله اي براي دادن بازخورد و توجه هرچه بيشتر آنان به نقاط ضعف وقوت خود وميزان يادگيري ايشان استفاده کنند،نه بعنوان وسيله اي براي تنبيه.
*معلمان مطالب آموزشي را بصورت متوالي ازساده به مشکل ارائه دهند تادرابتداشاگردان دريادگيري مطالب ساده موفقيت بدست آورند وانگيزه آنها درکسب يادگيري هاي بعدي افزايش يابد.
* معلمين ازايجادرقابت وهم چشمي دربين دانش آموزان،خودداري ورزند.
* معلمين بااستفاده ازمثال ها واصطلاحات آشناوساده،زمينه افزايش سرعت يادگيري راايجادکنند.
* استفاده ازبحث هاي گروهي،بازي هاي آموزشي،ايفاي نقش مراجعه به کتابخانه وجمع آوري اطلاعات و آگاهي ازميزان پيشرفت خود سبب افزايش علاقه وتوجه دردانش آموزان مي گردد. درانتها يادآوري اين نکته مهم به نظرمي رسد که ايجاد فضاي آزاديادگيري بدون احساس ترس واضطراب ازعدم موفقيت وشکست،تشويق دانش آموزان به اظهارعقايدوانديشه هاي خودودرنتيجه افزايش حس مسئوليت وقبول توانائي ها وشايسته گي هاي خود از اموربسيارمهم درفراگيري سريع تر ومناسب تراست .
به نقل از سايت انديشه پيشرو
منابع:
-1 سيف،علي اکبر- روانشناسي پرورشي ، انتشارات آگاه ، چاپ اول 1376
-2 ريتاويکس ،نلسون – الن سي، ايزرائل، ترجمه محمدتقي منشي-انتشارات آستان قدس 1375
———————————–
↩️ کانال مقاله ها 👇
https://t.me/joinchat/AAAAAD5oqnmeI058AeE3WA

