رشد دادن عزت نفس کودکان

عزت نفس سالم مانند سلاح کودک در برابر چالش هاي جهان است. به نظر مي رسد کودکاني که نقاط ضعف و قدرت خود را مي دانند و احساس خوبي به خود دارند ، زمان آسان تري براي در دست گرفتن و کنترل تعارض ها و مقاومت در برابر فشار‌هاي منفي دارند. آنها تمايل دارند که با ميل بيشتري لبخند بزنند و از زندگي لذت ببرند. اين کودکان معمولا خوش بين و واقع بين هستند. در مقايسه ، کودکاني که از عزت نفس کمي برخوردارند ، چالش ها را منبعي از اضطراب و ناکامي تلقي مي کنند. آنها کساني هستند که خود را ناچيز مي پندارند و زمان سختي را براي پيدا کردن راه حلي براي مشکلات مي يابند.
اگر افکار خود منتقدانه مانند “من خوب نيستم” يا “من هيچ چيزي را نمي توانم خوب انجام دهم” را پرورش دهند آنها ممکن است غير فعال ، سرپيچي کننده و افسرده شوند . زماني که آنها با چالش جديدي روبرو مي شوند “نمي توانم” پاسخ فوري آنها خواهد بود
*عزت نفس چيست؟
عزت نفس شباهت به خودارزشمندي دارد (چه مقدار شخصي براي خود ارزش قايل است). اين امر مي تواند روز به روز، سال به سال تغيير کند . اما روي هم رفته، عزت نفس از کودکي شروع شده و تا بزرگسالي ادامه پيدا مي کند .عزت نفس همچنين مي تواند به عنوان توانايي حسي که ما احساس دوست داشته شدن مي کنيم معني شود. يک کودکي که از پيشرفت خود خوشحال اما احساس دوست داشته شدن نمي کند، ممکن است سرانجام عزت نفس کم را تجربه کند. همچنين کودکي که احساس دوست داشته شدن مي کند اما در مورد توانايي هايش مردد است مي تواند عزت نفس پايين را رشد دهد. عزت نفس سالم زماني اتفاق مي افتد که توازن خوبي برقرار شده باشد . الگوهاي عزت نفس در زمان هاي اوليه عمر آغاز مي شود و به يک باره مردم به بزرگسالي مي رسند. بنابراين عاقلانه است که راجع به پيشرفت و ترويج و ترفيع عزت نفس در دوران کودکي فکر کنيم. به عنوان مثال ، کودکان تلاش
مي کنند ، شکست مي خورند و در زماني که آنها نهايتا پيروز مي شوند نظرشان در مورد توانايي هايشان بهبود مي يابد . ضمنا آنها در حال بوجود آوردن خود پنداره ي هستند که بر اساس تعامل با افراد ديگر پايه گذاري شده است . به همين دليل است که مشارکت پدر و مادر ، کليدي براي کمک به کودکان براي رسيدن به خود ادراکي سالم و درست است. والدين و مربيان مي توانند به وسيله تشويق کردن و لذت بخش کردن کارها در حوزهاي مختلف ، باعث رشد عزت نفس سالم در کودکان شوند . اجتناب کنيد از تمرکز به يک حوزه خاص ، براي مثال موفقيت در امتحان املاء ، که مي تواتد اين احساس را در کودکان بقبولاند که آنها فقط به اندازه نمره امتحانشان ارزش دارند.
*نشانه هاي عزت نفس سالم و ناسالم
عزت نفس در حال تغيير (نوسان )است . همچنان که کودکاني بزرگ مي شوند اين امر بارها تغيير کرده و بهبود پيدا مي کند. چون اين امر از تجربيات و ادراک هاي جديد تا ثير مي پذيرد . پس کمک مي کند که ما از علامت ها ي عزت نفس سالم و ناسالم آگاه شويم .
کودکاني که داراي عزت نفس پايين هستند ممکن است علاقه اي به انجام کارهاي جديد نداشته باشند و راجع به خودشان بصورت منفي صحبت کنند: “من کودن هستم” “من هيچ وقت ياد نخواهم گرفت که اين کارها را چطور انجام دهم” يا اهميت (انجام اين کار) چه چيزي است؟ “در هر حال کسي به من توجهي نمي کند” آنها ممکن است يک آستانه عقلي کمي را براي ناکامي به نمايش بگذارند (ابراز کننند). آنها به راحتي از خودشان نااميد مي شوند.
اين امر مي تواند کودکان را در خطر استرس و مشکلات رواني قرار دهد. همچنين با مشکلات واقعي و چالش ها و شيوه متفاوت حل آنها روبرو سازد.
کودکاني که از عزت نفس سالم برخوردارند از تعامل با ديگران لذت مي برند و به آنها گرايش دارند. آنها در زمينه‌هاي (محفل هاي ) اجتماعي راحت هستند و همانقدر که از فعاليت هاي گروهي لذت مي برند از فعاليت هاي انفرادي (مستقل ) استقبال مي کنند. زماني که چالش ها بوجود مي آيند آنها مي توانند به سوي پيدا کردن راه حل کار کنند و نارضايتي خود را بدون تحقير کردن خود يا ديگران بيان کنند. به عنوان مثال يک کودکي که عزت نفس سالم دارد به جاي اينکه بگويد من يک احمق هستم” مي گويد “من اين موضوع را متوجه نمي شوم آنها نقاط قوت و ضعف خود را مي دانند و آنها را قبول دارند. احساس خوشبختي غالب است.
*چگونه والدين کمک کنند
چگونه يک پدر و مادر مي تواند کمک کند تا در کودکان عزت نفس سالم پرورش پيدا کند؟
1- مراقب حرف زدن خود باشيد.
کودکان نسبت به کلمات والدين و ديگران حساس هستند . بخاطر داشته باشيد که کودکان را نه تنها براي کار خوبي که انجام داده بلکه براي تلاشش هم تحسين کنيد . اما واقع بين باشيد براي مثال اگر کودک شما در تيم فوتبال انتخاب نشده است از زدن حرفي شبيه به “بسيار حيف ” دفعه بعد سخت تر تلاش خواهي کرد و انتخاب خواهي شد، خودداري کنيد. در عوض بگوييد بسيار خوب ، تو در تيم انتخاب نشدي اما من واقعا به تلاشي که کردي افتخار مي کنم . به تلاشي که انجام داده است پاداش دهيد و آن را اجرا کنيد. عوض آن که به دنبال نتيجه باشيد. بعضي اوقات مهارت کودک در آن موضوع(خاص) نيست بنابر اين کمک کردن کودکان در غلبه کردن به نا اميدي هايشان مي تواند به آنها کمک کند که بفهمند در چه موضوعي خوب هستند و در چه موضوعي خيلي خوب نيستند. در نتيجه ، صحيح است که از کلمات دلگرم کننده و شادي بخش استفاده کنيد تا به کودکانتان کمک کنيد بياموزند تا قدر خود و چيزي که آنها را منحصر به فرد کرده بدانند.
الگوي مثبتي باشيد
اگر شما بصورت افراطي نسبت به خودتان سختگير ، بدبين يا غير واقع بين در مورد توانايي هايتان و محدوديت هايتان باشيد ، کودک شما ممکن است سر انجام آينه شما شود . عزت نفس خودتان را پرورش دهيد و سر انجام آن ها داراي يگ الگو بزرگي مي شوند .
*باورهاي نادرست خود را بشناسيد
براي والدين مهم است که باورهاي نامعقول کودکان راجع به خود را بشناسند ، که آيا آن باورها راجع به تعامل ، فريبندگي، توانايي ها و ياهر چيز ديگري است . به کودکان کمک کنيد تا استاندارهاي دقيق داشته باشند و واقع بين تر باشند در سنجيدن خود ، که اين امر به آنها کمک خواهد کرد که خود پنداره سالم داشته باشند و جلوگيري کنند از اينکه ادراک نامتعارف از خود در بنياد کودکان رسوخ پيدا کند و آن را واقعيت براي آنان جلوه دهد. به عنوان مثال کودکي که عملکرد خيلي خوبي در مدرسه دارد اما با رياضي مشکل دارد ممکن است بگويد من در رياضي خوب نيستم، من دانش آموز بدي هستم . نه تنها اين يک تصميم اشتباهي است اما همچنين يک باوري است که منجر به شکست کودک مي شود. کودکان را تشويق کنيد تا موقعيت را به صورت عملي ببينند. يک پاسخ کمک بخش ممکن است اين باشد: تو دانش آموز خوبي هستي. عملکرد تو در مدرسه عالي است . رياضي موضوعي است که بيشتر بايد براي آن وقت بگذاري و به کمک يکديگر برروي آن کار کنيم.
*مهربان و خود انگيزباشيد
عشق شما به کودکتان منجر به بالا رفتن عزت نفس آنها مي شود .کودکانتان را درآغوش بگيرد . زماني که تلاش آنها را در موضوعي که قبلا در آن شکست خوردند مي بينيد به آنها ياد آور شويد که چقدر به آنها افتخار مي کنيد. در ظرف غذاي کودکان يادداشتي با اين مضمون بگذاريد که “من فکر مي کنم تو فوق العاده اي”.اغلب و به طور صادقانه کودکان را مورد تعريف و تمجيد قرار دهيد اما بدون افراط در آن . داشتن يک حس متکبرانه نسبت به خود مي تواند کودکان و نوجوانانتان را سوق دهد به تحقير کردن ديگران ، يا ايجاد احساسي که او فکر مي کند از هر کس ديگري بهتر است . اين امر مي تواند او را از نظر اجتماعي تنها کند.
*بازخورد مثبت و دقيق بدهيد
نظراتي مانند “نو هميشه مانند يک ديوانه عمل مي کني : باعث مي شود کودکان احساس کنند که هيچ کنترلي بر خشمشان ندارند. يک عبارت بهتر مي تواند به اين صورت باشد “ديدم که از دست برادرت خيلي عصباني بودي ، اما خيلي خوب بود به جاي کتک کاري و جيغ کشيدن، راجع به آن صحبت کني” . اين نوع برخورد با عمل کودک او را تشويق مي کند که دفعه بعد دوباره انتخاب درستي داشته باشد.
*ايجادمحيط محبت آميز
کودکاني که احساس امنيت نمي کنند يا مورد سوء استفاده در خانه قرار مي گيرند ، در معرض بزرگترين خطر براي ايجاد عزت نفس پايين در خود هستند. کودکي که در معرض جر و بحث و دعواي والدين خود قرار مي گيرند ممکن است احساس کنند که پدر و مادرش هيچ کنترلي بر اوضاع ندارند و آن کودک درمانده و افسرده
مي شود . همچنين مشاهده مورد سوء استفاده قرار گرفتن از طريق ديگران ، مشکلات در مدرسه ، مشکلات با همسالان خود ، عامل‌هاي ديگري هستند که ممکن است بر عزت نفس کودک تاثير گذار باشد. کودکانتان را تشويق کنيد که در مورد مشکلات بزرگي که خودشان به تنهايي قادر به حل آنها نيستند با شما يا ديگر بزرگسالان مورد اطمينان صحبت کنند . به کودکان کمک کنيد تا درگير تجربه هاي سازنده (و مفيد) شوند.
فعاليت هايي که منجر به همکاري به جاي رقابت مي شود در پرورش عزت نفس کمک حال کودکان است . براي مثال ، برنامه هايي که مربي طراحي مي کند که در آن کودک بزرگ تر به کودک کوچکتر در خواندن کمک مي کند مي تواند تاثير مثبتي بر عزت نفس مشارکت کنندگان داشته باشد. وقتي به دنبال رشد عزت نفس سالم هستند مهم است که خيلي زياد يا کم در کار نباشد اما فقط به اندازه کافي اطمينان حاصل کنيد که کودکتان سر انجام به اين حس نرسد که اگر آنها در چيزي (کاري) متوسط يا نرمال هستند ، مساوي با اين است که آنها خوب و خاص نبوده اند.
*پيدا کردن يک کمک حال حرفه اي
اگر گمان داريد که کودکتان عزت نفس پايين دارد . از يک متخصص کمک بگيريد . متخصصان کودک و نوجوان و مشاوران مي توانند راه حل هاي کنار آمدن با مشکلاتي که در مدرسه و خانه براي آنها پيش مي آيد را نشان دهند. بطوري که به کودکان کمک مي کند که حس بهتري نسبت به خود داشته باشند. در حال مي توانيم به کودکان بياموزيم که به خودشان و جهان (اطراف خودشان ) بصورت واقع بينانه تري نگاه کنند و مشکلاتشان راحل کنند رشد اطمينان براي فهميدن اينکه چه زماني خود بايد با مشکلي کنار بياد و جه زماني در خواست کمک کند يک امر حياتي ، داشتن عزت نفس مثبت است.
داشتن مسئوليت به اختصار به آنچه هستي مطمئنا يکي از نشانه هاي داشتن عزت نفس سالم است که بزرگترين هديه اي است که والدين مي توانند به کودکشان بدهند.
مترجم: بهمن رحماني
منبع: http://www.self-improvement-mentor.com