سالهايي که کودک در مدارس ابتدايي ميگذراند، از نظر تغذيه دوره مهمي است. زيرا رشد اصلي کودک در اين سنين اتفاق ميافتد.
ثابت شده است که بچههايي که صبحانه ميخورند، در مدرسه تمرکز بيشتري دارند و قدرت يادگيري شان بالاتر است و بچههايي كهصبحانه نميخورند، حافظه کوتاه مدتشان صدمه ميبيند و تمرکزشان در کلاس کم است.
اگرچه سرعت رشد آنها کمتر از سالهاي اول زندگي است، ولي بايد توجه داشت که هر مرحله از رشد متکي بر روند مرحله قبل است و مرحله بعد را تحت تأثير قرار ميدهد.
سالهايي که کودک در مدارس ابتدايي ميگذراند، از نظر تغذيه دوره مهمي است. زيرا رشد اصلي کودک در اين سنين اتفاق ميافتد.
ثابت شده است که بچههايي که صبحانه ميخورند، در مدرسه تمرکز بيشتري دارند و قدرت يادگيري شان بالاتر است و بچههايي كه صبحانه نميخورند، حافظه کوتاه مدتشان صدمه ميبيند و تمرکزشان در کلاس کم است.
اگرچه سرعت رشد آنها کمتر از سالهاي اول زندگي است، ولي بايد توجه داشت که هر مرحله از رشد متکي بر روند مرحله قبل است و مرحله بعد را تحت تأثير قرار ميدهد.
بدن دانشآموزان در طول روز به سه وعده غذايي اصلي و دو ميان وعده نياز دارد و بايد از تمامي گروههاي غذايي شامل شير، لبنيات، گوشت و حبوبات، انواع سبزي و ميوه و گروه نان و غلات مصرف کند و تعادل و تنوع غذايي در اين سنين بايد مورد توجه قرار گيرد.
وعده غذايي صبحانه، نقش بسيار مؤثري در سلامت جسمي و فکري دانشآموزان دارد. با توجه به ناشتا بودن در طول شب، اگر دانشآموز صبحانه نخورد، به دليل پايين افتادن قند خون، توانايي و شرايط لازم را براي يادگيري در مدرسه نخواهد داشت.
دانشآموزاني که صبحانه کافي نميخورند، کمدقت، خسته و بيحوصلهاند و نميتوانند کمبود انرژي، ويتامينها و املاح معدني را با خوردن وعدههاي ديگر جبران کنند. بنابراين مادران بايد هر روز صبح، صبحانه کودک خود را قبل از اينکه به مدرسه برود، آماده کنند.
ميانوعدههاي مناسب و مغذي نيز بسيار اهميت دارد. زيرا نزديک ظهر، کودکان گرسنه ميشوند و اين گرسنگي، نشستن سر کلاس را براي آنان تحملناپذير ميکند. تمامي اين موارد، ضرورت توجه به تغذيه درست در مدارس را بيش از پيش نمايان ميكند.
توصيههايي براي صبحانه:
* يک يا يک دوم ليوان آب ميوه به اضافه نان به مقداري که خود كودك اشتها دارد، همراه با پنير يا شير و استفاده از خامه، کره و مربا (يکي دوبار در هفته) بايد در برنامه صبحانه كودك گنجانده شود. ارزش غذايي پنير از خامه و کره بيشتر است. استفاده از غلات صبحانه همراه با يک ليوان شير هم مفيد است.
* صبحانه بايد قندهايي را که به صورت فوري جذب ميشوند مانند آب ميوهها، عسل و مربا و همچنين مواد قندي را که ديرتر جذب ميشوند مانند نان و کيک صبحانه داشته باشد.
* بچههايي که نسبت به شير حساس هستند، حتماً پنير مصرف کنند. حتي ميتوان از ماست چکيده و سفت هم به عنوان صبحانه استفاده کرد.
* بچهها در روزهايي که ورزش دارند، بايد صبحانه بيشتري بخورند، يا يک ميان وعده مانند نان و پنير و گردو در كيف خود داشته باشند. حتي ميتوانند از بعضي کيکها و کلوچهها به خصوص آنهايي که مغز گردو دارند، استفاده کنند.
* پزشكان توصيه ميکنند كه بچهها هنگام صرف صبحانه يا ميان وعده به هيچ وجه از چيپس يا پفک استفاده نکنند.
مصرف پفک به خصوص قبل از وعدههاي غذايي به دليل ايجاد سيري کاذب، کودکــان را از خوردن غذاهاي اصلي که بايد مواد مغذي مورد نياز رشد کودک تأمين کند، باز ميدارد. درضمن، نمک آن ذائقه کودک را به خوردن غذاهاي شور عادت ميدهد.
* براي بچهها يک برنامه متنوع صبحانه داشته باشيد و از خودشان هم کمک بگيريد تا صبحانه خوردن برايشان لذت بخش شود.
* براي تهيه ميان وعدهاي که بچهها همراه خود به مدرسه ميبرند، از پيش برنامه ريزي کنيد. از پيش مواد غذايي را به صورت عمده تهيه کنيد. کلي خريد کردن هم ارزانتر است و هم خيال تان از بابت مواد اوليه راحت خواهد بود.
* هر شب يک مدت زمان خاص را به تهيه و آماده کردن ميان وعده روز بعد كودكتان اختصاص دهيد.
* ميوهها را هم در اين ميان وعده در نظر بگيريد.
* تنوع غذايي را رعايت کنيد.
* کودکان از خوردن غذاهايي که خودشــان درست کردهاند، لذت ميبرند. اجازه بدهيــد آنها هم در اين کار کمک کنند.
* يک بسته نايلون فريزر تميز براي بستهبندي اين ميان وعدهها کنار بگذاريد.
* اگر تصميم به درست کردن غذاهاي جديد داريد، حتماً از پيش از کودک بخواهيد تا آن را بچشد و اگر دوست داشت برايش تهيه کنيد.
* اگر سيب پوست کنده به کودک خود ميدهيد، سطح آن را با کميآب و آب ليمو اسپري کنيد تا در زمان مصرف در مدرسه سياه نشود.
* اگر به کودکتان پول براي خريد کردن از مغازهها نميدهيد، خودتان چند مدل بيسکويت يا کيک سالم تهيه کنيد و به او بدهيد تا همراه ببرد.
* سعي کنيد سالاد و گوجهفرنگي را آخر از همه به ساندويچ اضافه کنيد و زياد فشار ندهيد تا له نشود و خمير نان را شل نکند.
* بهترين ميان وعده يک لقمه نان و پنير و سبزي يا گردو يا نان و کتلت و کوکوي خانگي است. در هر حالت بهتر است از کالباس يا سوسيس براي تغذيه کودکان استفاده نشود.
* خريد از بوفه با توجه به اين که در بيشتر بوفههاي مدارس غذاهاي آماده با سوسيس و کالباس ارائه ميشود، مناسب نيست. در صورت سالم بودن غذاهاي خانگي بوفهها، کودک ميتواند گاهي از غذاهاي بوفه هم استفاده کند.
* هر چند وقت يک بار کيف فرزندتان را به طور کامل خالي و تميز کنيد تا بقاياي غذاهاي مانده در کيف يا خردههاي ساندويچ موجب آلودگي کيف نشود.
غذاهاي مضر
افراط در مصرف شکلات و شيريني به اين دليل که موجب بياشتهايي و سيري کاذب در کودکان ميشود و آنها را از مصرف غذاهاي اصلي بازميدارد، موجب اختلال رشد آنها خواهد شد.
بهتر است از نگهداشتن شکلات و شيريني در خانه خودداري کنيد. به اين ترتيب، دسترسي دائمي کودکان به اين نوع مواد کاهش مييابد. از دادن شکلات و شيريني به عنوان جايزه يا تغذيه به کودکان خودداري کنيد.
مصرف بيرويه تنقلات غذايي کمارزش، يکي ديگر از مشکلات دانشآموزان است. متأسفانه بسياري از كودكان و دانشآموزان، تنقلات تجارتي مانند انواع پفک را بهطور بيرويه مصرف ميكنند.
مواد لازم براي بدن
ميزان انرژي مورد نياز کودکان مدرسهاي به لحاظ تفاوت در اندازه بدن، ميزان تحرک و سرعت رشد، متفاوت است و اگر انرژي مــورد نياز کودکان از طريق کربوهيدرات و چربي تأمين نشود، پروتئيني که بايــد صرف رشد و ترميم بافتهاي بدن شــود، براي تامين انرژي به مصرف ميرسد.
شايعترين کمبودهاي ويتاميني در اين دوران، کمبود ويتامين A و D و شايعترين کمبودهاي املاح، کمبود يد، آهن و کلسيم است. هويج، منبع ارزاني از ويتامين A است و والدين ميتوانند از آن در برنامه غذايي روزانه کودکشان استفاده کنند.
بهترين نوع آهن قابل جذب در موارد حيواني (گوشت، مرغ و جگر) است.
دريافت مقادير کافي کلسيم از برنامه غذايي روزانه در سنين مدرسه و بلوغ براي حفظ تراکم طبيعي استخوانها و جلوگيري از پوکي استخوان در بزرگسالي داراي اهميت فراوان است.بستني و شير پاستوريزه، منبع خوبي از کلسيم هستند و مصرف آنان در ميانوعده کودکان در تأمين بخشي از کلسيم مورد نياز کودکان مؤثر است.
اول خانواده
تغذيه دانشآموز از هرجا که تهيه شود، نوع و کيفيت آن مهم است. اين کيفيت فقط مربوط به مدرسه نيست.
تغذيه چه در خانه، چه در مدرسه و چه در راه مدرسه بايد مورد توجه قرار گيرد و اين مسأله بيشتر از طريق آموزش درست خانوادهها امکانپذير است.
توجه به تغذيه فرزندان از مهمترين وظايف والدين است. زيرا فرهنگ و عادت غذايي در خانه شکل ميگيرد و در مدرسه تثبيت ميشود. نميتوان کودکان را از خريد مواد خوراکي در راه مدرسه منع کرد، ولي ميتوان آنها را راضي کرد تا از مصرف مواد مضر براي بدنشان خودداري کنند. اين موضوع بايد با عرضه غذاهاي مناسب بر سر سفره در خانه آغاز شود و در مدرسه ادامه يابد.
سايت پزشکان بدون مرز
codex09x{jcomments on}
