تنهايي، يکي از تجارب عمومي بشر و احساسي است که هر کس، آن را به نوعي تجربه كرده است.
نوجوانان به ندرت از تنهايي صحبت ميکنند، اما در بسياري از آهنگها و سرودهاي مورد علاقه شان تنهايي يک موضوع اصلي است.
نوجوان تنها غالباً از معاشرت با مردم ميترسد، بيشتر به خيال پردازي پناه ميبرد يا منزوي ميشود.
تنهايي موجب بسياري از مشکلات شخصي است. مثلاً اضطراب ناشي از تنهايي ممکن است موجب از دست دادن اشتها شود يا شخص را پيوسته گرسنه نگه دارد. جابه جايي و جدا شدن از محيط آشنا مانند تغيير مکان از منزلي به منزل ديگر، شهري به شهر ديگر، مدرسهاي به مدرسه ديگر غالباً باعث احساس تنهايي ميشود و بايد با برقراري تماسها و دوستيهاي جديد آن را برطرف كرد.
نوجواني که به هر دليل احساس تنهايي ميکند، بايد بياموزد که چگونه با مردم روابط با معني برقرار سازد. مثلاً با چند دقيقه صحبت درباره موضوعي که مورد علاقه عموم است، فعاليتهاي مدرسه، ورزش و… با ديگران تماس برقرار کند و به تدريج اين تماسها را طولانيتر و بيشتر کند. نوجوان کمکم ميآموزد که به ديگران اعتماد و به راحتي ارتباط برقرار کند.
برخي از روانشناسان معتقدند تنهايي با از خودبيگانگي تفاوت دارد. به نظر آنها فردِ از خود بيگانه در حقيقت خود را طرد ميكند و خويشتن را قبول ندارد. او احساس بيارزشي ميکند و اين احساس او را به سوي تنفر از خويشتن و انزجار از ديگران ميكشاند.
فردي که بخواهد «از خود بيگانه» نشود، بايد بکوشد تا زندگياش را مهم و ارزشمند کند. يک راه انجام اين کار، آميزش با مردم است. او ميتواند در حل و فصل مشکلات فراواني که جامعه با آنها روبرو است کمک کند. دوري از جمع کمتر به اين علت است که فرد دوست ندارد با مردم باشد. اين امر دلايل متعددي دارد. برخي از تجارب ناخوشايند اوليه با ديگران، تعليم و تربيت والديني که به مردم اعتماد ندارند، آزار ديدن و ترسيدن از ديگران در زمان کودکي، يا اعتقاد به اين که بچههاي ديگر به مراتب از او تواناترند، از جمله دلايلي هستند که باعث ميشوند فرد به منظور حفاظت خود از ملاقات با ديگران اجتناب کند. مطمئناً اين گونه افراد اين طور وانمود ميکنند که از زندگي جداي از مردم خوشحالترند.
ميخواهيد دوست داشته باشيد؟
اگر در دوست گرفتن مشکل داريد، به توصيههاي زير عمل کنيد:
– نام فردي را که ملاقات ميکنيد به خاطر بسپاريد و در گفتوگو با او نامش را بر زبان بياوريد.
– ببينيد ديگران درباره چه موضوعي صحبت ميکنند. بازيهاي ورزشي، معلمان، حوادث مدرسه، وقايع خبري. شما هم از اين موضوعات براي صحبت چند دقيقهاي با حداقل يک نفر در روز و به مدت يک هفته استفاده کنيد. هفته بعد با دو نفر؛ هفته سوم با سه نفر. مطمئن باشيد که به تدريج با افراد بيشتر و در مدت زمان طولانيتري گفتوگو خواهيد کرد.
– وقتي با ديگران صحبت ميکنيد همه حواستان را در محيط نگه داريد. در اين صورت پاسخهاي شما به گفتههاي آنان به طور طبيعي بر زبان خواهد آمد و ناچار نيستيد قبلاً درباره آنچه که بايد در جواب بگوييد فکر کنيد.
– صميمي باشيد، مثبت بينديشيد و سعي کنيد بهترين خصوصيات اطرافيان خود را ببينيد و با انسانها مهربان باشيد و بکوشيد تا در پندار، گفتار و کردار خود نسبت به آنها بخشنده و سودمند باشيد.
– به ديگران توجه داشته باشيد؛ به آنها بينديشيد و علاقهمند باشيد.
در نظر داشته باشيد که يک روزه نميتوان هيچ عادتي را تغيير داد. بايد به خود فرصت بدهيد و سخت تمرين کنيد. با کسب مهارتهاي دوست يابي و رشد و بلوغ اجتماعي بيشتر خواهيد ديد که ارتباط شما با ديگران راحتتر و لذت بخشتر خواهد شد.
*منابع:
1. روانشناسي نوجوانان و جوانان، دکتر سيد احمد احمدي
2. روانشناسي نوجوانان، دکتر اسماعيل بيابانگرد روزنامه اطلاعات
codex09xرv,c
v,\
page11
