مقدمه:
همه مردم دنيا آرزو دارند فناوريهاي جديد براي آنها پيامآور زندگي سالمتر، افزايش دانش و بهبود معيشت و در يك كلمه توسعه پايدار باشد در كنار اين اميدواريها، نگرانيهايي نيز از ناحيه به كاربرد نبردن فناوريهاي جديد در كشورهاي در حال توسعه وجود دارد. چرا كه تفاوت فناوري در قرن 21 باعث افزايش فاصله از نظر توسعهيافتگي بين كشورها شده و خواهد شد. بنابراين در چنين فضايي، تأكيد بر اتخاذ سياستگذاريهاي مناسب در اين حوزه حركت به سمت اقتصاد پويا و دانشبنيان محسوب ميشود كه براساس آن كشورهاي توسعه يافته و پيشرو در حوزه فناوري با بهكارگيري سياستهاي مناسب در پي حفظ جايگاه خود و كشورهاي در حال توسعه و كمتر توسعه يافته درصدد جبران عقبماندگيهايشان برميآيند. بيشك يكي از شاخصهاي اصلي توسعه يافتگي يك كشور، داشتن تعليم و تربيت پويا و پيشرو است. مدارس به عنوان قلب تپنده تعليم و تربيت بايد خود را با پيشرفتهاي نوين علم فناوري جهان حاضر منطبق سازند تا بتوانند با تزريق نيروي انساني كارآمد، متفكر، متعهد، متخصص به جامعه، راههاي ترقي و پيشرفت را هموار سازند. امروزه داشتن مدارس هوشمند يكي از پيش نيازهاي مهم تعليم و تربيت به حساب ميآيد. مدارسي كه ارائه آموزش متناسب هر فرد، جهتگيري اصلي آنها محسوب ميشود. به خاطر اهميت موضوع در اين مقاله سعي شده كه پنج ركن اساسي مدرسه هوشمند به اختصار مورد بررسي قرار گيرد و در ادامه به برخي نبايدهاي آن اشاره ميشود:
بايدها:
در اين قسمت به پنج ركن اصلي تشكيلدهنده اينگونه مدارس اشاره ميشود:
ركن اول: زيرساخت توسعه يافته فناوري اطلاعات
معيارهاي اين ركن عبارتند از:
1ـ وجود تعداد كافي رايانه براي دانشآموزان
2ـ وجود تعداد كافي تجهيزات جانبي در مدرسه (چاپگر، اسكنر و…)
3ـ استقرار شبكه محلي در مدرسه
4ـ وجود تعداد مورد نياز پروژكتور براي هر كلاس
5ـ دسترسي به اينترنت با پهناي مناسب (حداقل 1024kps)
6ـ وجود سايت (كارگاه رايانه) مناسب در مدرسه
7ـ وجود تعدادي لپتاپ
8ـ وب سايت به روز براي مدرسه
9ـ وجود پست الكترونيكي براي معلمان و دانشآموزان
10ـ وجود سرور مناسب در مدرسه
11ـ وجود پايگاه داده مناسب
12ـ مناسب بودن مكانيزمهاي امنيت اطلاعات در مدرسه
13ـ وجود امكانات برق اضطراري
14ـ وجود تجهيزات تهويه و خنككننده مناسب در سايت مدرسه
15ـ ميز و صندليهاي استاندارد رايانه در مدرسه و…
ركن دوم: محيط ياددهي و يادگيري مبتني بر محتواي چندرسانهاي (توليد محتوا)
معيارهاي اين ركن عبارتند از:
1ـ استفاده از اسلايدهاي آموزشي
2ـ بهرهگيري از محتواي آموزشي چندرسانهاي در ارائه دروس توسط معلمان
3ـ?بـكـارگيري نـرمافـزارهاي كمك ?آموزشي
4ـ استمرار فرايند يادگيري و ياددهي دانشآموزان در منزل با استفاده از سيستم مديريت محتوا
5ـ استفاده از ابزارهاي خودآموز آموزشي توسط دانشآموزان
6ـ توسعه محتواي آموزشي به صورت چند رسانهاي توسط معلمان
7ـ توسعه محتواي آموزشي به صورت چند رسانهاي توسط دانشآموزان
8ـ استفاده از اينترنت براي جستجوي اطلاعات و شناخت عميقتر موضوعات يادگيري
9ـ ارزشيابي الكترونيكي دانشآموزان
10ـ استفاده از بازيهاي رايانهاي براي آموزش و يادگيري
11ـ استفاده از Animation
12ـ استفاده از ديگر محتواهاي چندرسانهاي
ركن سوم: برخورداري از معلمان آموزش ديده در حوزه فناوري اطلاعات
معيارهاي اين ركن عبارتند از:
1ـ معلمان بايد دورههاي پايه رايانه (ICDL) را بگذرانند.
2ـ معلمان بايد دورههاي توليد محتوا را بگذرانند.
3ـ دانشآموزان بايد دورههاي كاربردي رايانه را بگذرانند.
4ـ سمينار فرهنگسازي و ارتقاي آگاهي براي دانشآموزان و معلمان و اولياء بايد برگزار شود.
5ـ تكنسين فني مناسب در مدرسه استقرار يابد.
6ـ هماهنگ كننده و رابطه پيگير امور مدرسه استقرار داشته باشد.
ركن چهارم: ارتباط يكپارچه رايانهاي با مدارس ديگر
معيارهاي اين ركن عبارتند از:
1ـ عضويت فعال در پورتال مدارس هوشمند (انجمن مدارس هوشمند)
2ـ همكاري و تعامل علمي و آموزشي با ساير مدارس هوشمند
ركن پنجم: مديريت مدرسه توسط يك سيستم نرمافزاري هوشمند به صورت يكپارچه
معيارهاي اين ركن عبارتند از:
1ـ استقرار نرمافزار يكپارچه مديريت مدرسه
الف) سيستم مديريت يادگيري
ب) سيستم مديريت آزمون
ج) سيستم مديريت دانشآموز
د) سيستم مديريت آموزشي
هـ)پورتال مدرسه
و) سيستم مديريت كتابخانه
ز) مديريت امور توليد محتوا
ك) سيستم اتوماسيون اداري مدرسه
ل) سيستم امور مالي
م) سيستم مديريت منابع انساني
ن) آنتيويروس
س) فيلترينگ
ع) مديريت شبكه كاربران
2ـ ارتباط الكترونيكي با مخاطبان مدرسه
3ـ استفاده از تجهيزات الكترونيكي براي مديريت مدرسه
الف) كارتهاي هوشمند
ب) دستگاههاي حضور و غياب
ج) دوربين CCTV
د) نمايشگر تلويزيوني
نبايدها:
در اين قسمت عواملي كه ممكن است اين نوع مدارس را در رسيدن به اهداف خود دچار مشكل كند بصورت خلاصه مطرح ميشود. هيچ مدير مدرسهاي نبايد با شنيدن يا خواندن مطالب درباره مدرسه هوشمند به سرعت به هوشمند كردن مدرسه خود دست بزند. زيرا اين امر بدون اعتمادسازي، هدفمندي و حركت گام به گام امكانپذير نيست مديران محترم بايد توجه داشته باشند هركاري حساب شده مبتني بر اعتمادسازي و گام و گام جلو رود در غير اينصورت شانس موفقيت ندارد.
به صرف خريدن رايانه، اسمارت برد، ديتاپروژكشن، تلويزيون مدار بسته و… هيچ مدرسهاي هوشمند نميشود خريد اين وسايل بدون برنامهريزي جز تحميل هزينه به مدرسه و مردم فايدهاي ندارد و در خاتمه بايد گفت مدرسهاي هوشمند است كه بصورت هدفمند و با توجه به ركنهاي ذكر شده و براساس اعتمادسازي شكل گرفته و به محتواي الكترونيكي و سرفصلهاي درسي اشراف كامل داشته باشد و براي هر دانشآموز متناسب با تفاوتهاي فردي، در هر موضوع درسي نسخه خاصي را پيچيده و مسير پيشرفت و ترقي را گام به گام طي كنند.
منابع:
ـ اندرسون، تري ـ الومي، فتي (1385). يادگيري الكترونيكي از تئوري تا عمل (ترجمه عشرت زماني و سيد امين عظيمي)، تهران: مؤسسه توسعه فناوري اطلاعات آموزشي مدارس هوشمند
ـ عبادي، رحيم (1384). فناوري اطلاعات و آموزش و پرورش، تهران: مؤسسه توسعه فناوري آموزشي مدارس هوشمند.
ـ لينچ، مارگاريتا ميكوي (1383). مدرسه مجازي، راهنمايي براي ايجاد كلاس درس مجازي (ترجمه رحيم عبادي)، تهران: نشر آفتاب مهر.
codex\
منبع : روزنامه اطلاعات
page11
