در شرايطي که بيشتر خانههاي شهري تبديل به آپارتمانهاي کوچک و به دور از فضاهاي بازي شده است، حداقل کاري که ميتوان براي تأمين بهداشت جسمي و روحي كودكان و نوجوانان کرد، ايجاد فضاي شاديبخش در مدرسه است. دانشآموزان چندين ساعت از روز را در مدرسه ميگذرانند و اگر فضاسازي مناسبي در مدارس در نظر گرفته شود، به شاد زيستن فرزندان خود کمک کردهايم.
شاد زيستن براي کودک به همان اندازه مهم است که تغديه خوب، محبت کردن به او و مراقبت از او اهميت دارد. زيرا سلامت روحي و روانياش را تأمين ميکند.
شادابسازي مدارس را بايد در ابعاد ظاهري و معنوي جستجو کرد. شادابي در مدرسه باعث رشد و تکامل همه ابعاد وجودي يک دانشآموز در بعد جسماني، شناختي، عاطفي، اخلاقي و معنوي ميشود و اگر يک بعد از اين ابعاد دچار صدمه شود، يا مورد غفلت قرار گيرد، دانشآموز به تواناييها و شايستگيهاي کامل دست نخواهد يافت. و اين وظيفه مسئولان تعليم و تربيت است که شرايطي را فراهم آورند تا تمامي نيازهاي او تأمين شود.
همچنين براي دستيابي به تحقق آرمانهاي مربوط به شادابسازي مدارس، بايد تحولي جدي در نگرش مديران و مسئولان نظام آموزش و پرورش ايجاد شود.
یکشنبه 27شهریور 1390 – 19شوال 1432 -18سپتامبر 2011- اطلاعات
شاد زيستن براي کودک به همان اندازه مهم است که تغديه خوب، محبت کردن به او و مراقبت از او اهميت دارد. زيرا سلامت روحي و روانياش را تأمين ميکند.
شادابسازي مدارس را بايد در ابعاد ظاهري و معنوي جستجو کرد. شادابي در مدرسه باعث رشد و تکامل همه ابعاد وجودي يک دانشآموز در بعد جسماني، شناختي، عاطفي، اخلاقي و معنوي ميشود و اگر يک بعد از اين ابعاد دچار صدمه شود، يا مورد غفلت قرار گيرد، دانشآموز به تواناييها و شايستگيهاي کامل دست نخواهد يافت. و اين وظيفه مسئولان تعليم و تربيت است که شرايطي را فراهم آورند تا تمامي نيازهاي او تأمين شود.
همچنين براي دستيابي به تحقق آرمانهاي مربوط به شادابسازي مدارس، بايد تحولي جدي در نگرش مديران و مسئولان نظام آموزش و پرورش ايجاد شود.
براى اين که سلامت جسمانى و روانى دانشآموزان حفظ شود، بايد تلاش کنيم با شناسايى عوامل مؤثر بر شادى، زمينه تقويت عوامل مثبت و حذف عوامل منفى مؤثر بر شادى را فراهم کنيم.
مدارس، نه فقط تامينکننده کمّيتي از خيل عظيم نيروي انساني است که بهعنوان تحصيلکرده روانه جامعه ميشوند، بلکه تأمينکننده نيروي کيفي جامعهاند.
بنابراين شناسايي و ايجاد زمينه براي رشد خصايل ممتاز بشري، اولين دغدغه دست اندرکاران تعليم و تربيت در فعاليتهاي علمي و فرهنگي است.
ميزان شادي و خنده در مدارس ما بسيار پايين است. در جامعه و مدرسه خالي از شادي، سخنگفتن از شادي قدري مشکل خواهد بود. يکي از مشکلات هر جامعه غفلت از شادي و نشاط و در نتيجه افزايش بيماريهاي مختلف رواني از قبيل اضطراب و افسردگي است.
با شادي و نشاط زندگي معنا پيدا ميکند و در پرتو آن دانشآموزان به ويژه در دوران نوجواني و جواني ميتوانند پلههاي ترقي را بپيمايند. جامعه زنده و پويا جامعهاي است که عناصر شاديآفرين در آن فراوان باشد.
در گذشته بهنظر ميرسيد که وظيفه آموزش و پرورش، فقط آموختن به عدهاي فارغالتحصيل است که بتوانند امرارمعاش کنند، اما چنين مينمايد که در قرن جديد نظامهاي آموزش و پرورش اين مرحله را پشت سر گذاشته و سرلوحه تعليم و تربيت در يک جمله خلاصه شده است: «شوق زندگي کردن را به دانشآموزان بياموزيم». پس بايد معتقد باشيم که درحقيقت رشد پايدار ما در گرو شادي پايدار است.
شادي از نگاه قرآن
در نگاه قرآني، انسان موجودي است که شايستگي شادي را دارد. بنابراين هرگز به شادي مقطعي و گذرا دلخوش نيست و به آن بسنده نميکند.
مشخصه شادي مستمر و سعادت حقيقي از نگاه قرآن اين است که دائمي است و براي آن نهايتي نميتوان تصور کرد. حال آن که شاديهاي گذرا، محدود به يک مقطع است.
توصيههايي براي افزايش شادي
* رسيدگي به خود: کمک به رفع نيازهاي ديگران بدون شناسايي و حل نيازهاي فرد نا ممکن است. بايد فرد توجه کند که چه کارهايي او را خوشحال ميکند. سپس وقت کافي براي انجام دادن آنها در نظر بگيرد.
*سرمايه گذاري در روابط نزديک و صميمانه: بايد هر فرد وقت و محبت خود را به اشخاصي که دوست دارد هديه دهد.
* تلاش در به انجام رساندن کارهاي مورد علاقه: هر فرد بايد، دنبال مبارزه طلبيهايي بگردد که به ارضاي نياز خود براي انجام دادن کارهاي داراي معني و هدف از نظر خود کمک ميکند. هم چنين بايد از فرصتهاي نامنتظر براي آزمون چيزها و کارهاي متفاوت استفاده کند.
* دادن نيرو و انرژي به خود: رسيدگي به وضع سلامت جسماني براي مراقبت از سلامت روان اهميت دارد.
* پرهيز از افراط و تفريط: روحيه همه گاهي قوي و گاهي ضعيف ميشود. ولي بايد سعي کرد که به نوعي حالت تعادل يا حد وسط رسيد.
* خوشبين بودن: اگر فرد همواره در پي آن باشد که ببيند در زندگي چه کمبودهايي دارد، آن عيبها را خواهد يافت و احساسش نسبت به خود از آنچه هست بدتر خواهد شد.
بايد فرد به دنبال جنبههاي و جلوههاي مثبت زندگي خود هم بگردد.
* نوعدوستي: نيکي کردن به ديگــران ممکن است باعـــث شود فرد احــساس خوبي و شادي کند.
* شوخطبعي: شوخ طبعي به ما اجازه ميدهد ترسها و ديگر احساسات منفي خود را بدون ايجاد ناراحتي براي خودمان يا ديگران بيان کنيم.
معلم شاد و با روحيه
معلم، جوّ کلاس درس را تنظيم ميکند. چنانچه قرار باشد که روح دانشآموز پرورش و رشد يابد، بايد اين روند از روح معلم آغاز شود.
حال چنانچه روح معلم افسرده و ناتوان باشد، امکان ناچيزي براي تقويت و مراقبت از روح دانشآموزان وجود خواهد داشت.
معلماني که نميتوانند حضور توانمند خود را هر روز در کلاس درس ارائه کنند، از لحاظ انتقال فکر با ديگر دانشآموزان هماهنگ نيستند و براي پاسخگويي به نيازهاي دانشآموزان آمادگي ندارند. معلم بايد تلاش کند تا در خود توانايي کشف روشهاي جديد را به وجود آورد. معلم بايد اين امکان را داشته باشد تا بهترين روشهاي ممکن را انتخاب کند.
توانايي در کشف روشهاي جديد، وابستگي کورکورانه نداشتن به يک روش و رد کردن ساير روشها را مدنظر قرار دهد.
اگردانشآموزان آگاه شوند که چه بايد بخوانند؟ چرا بايد بخوانند؟ و درسي که ميخوانند، چه منفعتي در آينده نزديک و آينده دور براي آنها دارد؟ رغبت پيدا خواهند کرد و درس براي شان جالب و دلپذير و فضاي آموزش براي آنان شاد ميشود.
نويسنده: منيژه گوگاني
منابع:
1. مقاله بهداشت رواني در آموزشگاه: سيد محمد ميرکمالي. فصلنامه مديريت آموزش و پرورش، دوره پنجم، تابستان و پاييز 1377.
2. دفتر امور زنان، (1385)، «آشنايي با مهارتها و شيوههاي بهرهيابي از امکانات آموزشي، فرهنگي، ورزشي.
3. مرآتي، کيانوش(1382)، «به شادي همي دار تن را جوان»، ماهنامه پيوند، شماره 289.
4. صباغيان، زهرا(1384)، «مدرسه و تقويت نشاط و اميد به زندگي»، ماهنامه پيوند، انجمن اوليا و مربيان، شماره 309، 310، 311.
5. طاهري، فرشته ميرحسيني، عصمت، (1385)، «اهميت نماز و چگونگي جذب جوانان به اين فريضه الهي»، ماهنامه تربيت، سال 22، شماره 2.
codex09x
page11
