7 راهکاردرکتاب خواني
بيشتر والدين ميدانند که خواندن (کتاب) به مدت 15 دقيقه در روز براي کودک مهمترينکاري است که ميتوان براي کودک انجام داد تا به موفقيت او در يادگيري خواندن در مدرسه کمک كند.
اما احتمالا آنچه که شما نميدانيد، برخي از رموزي است که معلمان به هنگام کتابخواني با هدف آموزش مهارتهاي مهم سواد خواندن به کودکان استفاده مينمايند.
ما برخي از نکاتي که معلمان هوشمند بکار ميگيرند را گرد آورده و با شما به اشتراک ميگذاريم تا بارديگر که همراه کودک خود (متني را) ميخوانيد از آن استفاده نماييد. تعدادي از اين نظريههاي ساده را هنگامي که براي اولين بار (يا صدمين بار) کتاب ميخوانيد به منظور گسترش مهارتهاي ابتدايي سواد خواندن در خواننده کوچک خود امتحان نماييد.
راهکار 1- راست به چپ
شايد موضوع سادهاي به نظر برسد، ولي حرکت دادن انگشتان، هنگامي که آن کلمات را ميخوانيد درسهاي ارزشمندي براي خوانندگان کوچک خواهد بود. جهتگيري راست به چپ و بالا به پايين در زبانآموزي براي کودکان موضوعي طبيعي نيست (ممکن است اين موضوع را وقتي بيشتر وقتها شروع به نوشتن اسم خود از سمت چپ به راست ميکند متوجه شده باشيد). اين مهارت سادهاي است که بايد يادگرفته شود و چه راهي آسانتر از اين راه وجود دارد! به عنوان يک عکسالعمل تشويقي، کودک ممکن است شروع به تشخيص کلماتي که شما در حال خواندن آن هستيد کرده و حتي شايد کلماتي که در کتابها بيشتر استفاده ميشوند، را تشخيص دهد.
راهکار 2-کار با کلمات
اگر کودک شما کنجکاو است، به طور طبيعي معني کلماتي که تشخيص نميدهد ميپرسد. خواندن فرصتي فوقالعاده براي گسترش دايره واژگان فرزند شماست. اين درحالي که بيشتر کتابهاي مصورحاوي برخي کلمات است که کودکان معني آن را نميدانند.بعد از خواندن کتاب حداقل يک بار در طول اجراي کار (به طور تفريحي) شروع به بحث در مورد کلماتي نماييد که احتمال ميدهيد فرزندتان معني آن را نميداند. بعدها هنگامي که او شروع به خواندن کند، تلفظ اين کلمات آشنا بسيار سادهتر از کلماتي خواهد بود که هرگز قبلا آن را نشنيده يا نديده باشد. (درست همچون بزرگسالان)
راهکار 3-اشاره به علايم نگارشي
اگر چه آشنايي در مورد نقطهگذاري، علامتسوال و زمان استفاده از آن پيش از آغاز خواندن کودک ضروري نيست اما آشنايي با اين علايم عمومي نگارشي به کودک کمک ميکند تا احساس آسودهتري در دنياي (نوشتههاي) چاپي داشته باشد. بنابراين يک بازي ترتيب داده و (به صورت اغراقآميز) با نشان دادن حالتي که با خواندن مثلا علامت تعجب انجام ميدهند، هنگام خواندن متن اين حالت را به او نشان دهيد و يا به او فرصت دهيد تا به هر يک ازسوالاتي که در متن به آن ميرسيد پاسخ دهد. به عنوان يک تمرين اضافي حتي ميتوانيد سعي نماييد يک جمله را با حالتهاي مختلف براساس علائم نگارشي براي کودک بخوانيد.
راهکار 4-شکار حروف
به عنوان يک سرگرمي ديگر در خواندن کتاب، حروفي خاص را به کودک خود بدهيد تا در هر صفحه از کتاب آن را پيدا کند. به او يک ذره بين بدهيد و به او بگوييد که کارآگاه آن حرف است. با حروفي که در اسم خود اوست شروع کنيد تا علاقه او به انجام اين فعاليت را بر انگيزد. ببينيد که چند حرف ب آخر در کتاب هست و سپس به او نشان دهيد که حرف بـِ غير آخر به چه شکلي است. چند ب آخر و بـِِ غير آخر در کتاب هست؟ اين روشي جالب براي تمرين تشخيص حروف است و شما ميتوانيد بسياري از حروف الفبا را تقريبا در همه کتابها پيدا کنيد.
راهکار 5- جستجوي ديداري کلمات
اگر سن کودک شما کمي بالاتر است، ميتوانيد کمک به او در تشخيص ديداري برخي کلمات ساده در بسياري از کتابها را آغاز نماييد. ده کلمه عمومي در زبان (که به صورت متداول مورد استفاده قرار ميگيرد) عبارتند از: حرف تعريف، و ربط، يک و ي نکرهساز، از، به، در، است، تو، که و آن است متني در پيشروي کودک خود قرار داده و شروع به خواندن کنيد درحالي که به او در تشخيص اين کلمات در متن کمک مينماييد. يکي از کلمههايي که در بالا نام برده شد را در چند برگه يادداشت کوچک نوشته و صفحاتي را که بايد کلمه مورد نظر را در آن پيدا ميکند را در اختيار او قرار دهيد. (براي مثال ده برگه يادداشت کوچک تهيه کنيد که کلمه (و) در آن وجود دارد و به کودک اجازه دهيد که در کتاب کلمه (و) را جستجو کرده و هر زماني آن را يافت با برگه يادداشتي که (و) دارد آن را علامت گذاري نمايد.)هر جمله را با کلمات آن جمله به صورتي بخوانيد که او بتواندکلمات متن را بشنود و ببيند.اجباري در اين امر نداشته باشيد جز اينکه کودک تصور کند که اين کار سرگرمي است در غير اينصورت ممکن است نتيجهاي عکس آنچه در نظر داريد بدست آيد.
راهکار 6- حدس بزن
پيش از آنکه همراه با يکديگر شروع به خواندن يک کتاب جديد نماييد، به جلد کتاب نگاه کنيد و از کودک خود بپرسيد که فکر ميکند موضوع داستان درباره چه موضوعي است. نظرش در مورد آن چيست؟ عنوان کتاب را برايش خوانده و از او بپرسيد که آيا هنوز هم فکر ميکند پيش بيني او درست است يا ميخواهد نظر خود را تغيير دهد؟ پس از آنکه کتاب را خوانديد، پيشبيني او مبني به اينکه چقدر به موضوع نزديک بوده است را ارزيابي نماييد. بعلاوه زماني که با يکديگر مشغول خواندن هستيد، ممکن است او مايل باشد آنچه در آينده رخ خواهد داد را پيشبيني کند. اين کار هم تمرين مهمي براي داستانسرايي پايه بوده و مهارتي است که در سالهاي آينده زمانيکه بيشتر مينويسد آن را فراخواهد گرفت.
راهکار 7 -بررسي درک مطلب
پس از آنکه براي اولين بارداستان را خوانديد، چند سوال از او بپرسيد تا ببينيد که چقدر داستان را به يادآورده و فهميده است. اگر سوالي کرديد که نتوانست به آن پاسخ دهد،به او کمک کنيد که پاسخ را در کتاب پيدا کند و سپس صفحهاي که پاسخ در آن پيدا شده است را بازخواني نماييد. مهارتهاي صحيح خواندن و درک مطلب، زماني که شروع به خواندن بنمايد او را به خوبي ياري خواهد نمود.
ايجاد عشق به کتاب و يادگيري در کودک خردسالتان مهمتر از همه ي
مهارتهاي سوادآموزي است. از توجه بيش از حد به مهارت خواندن و فراموشي لذت کتابخواني با يکديگر اجتناب نماييد. بيشتر وقتها از با يکديگر کتاب خواندن لذت فراوان ببريد و هنگامي که احساس کرديد اين اتفاق افتاد، به آرامي بيشتر مطالبي که از متن حاضر جمعآوري کرده و ياد گرفتهايد را اجرا نماييد.
نويسنده: تريسيگيسر، منبع: سايت آموزش
ترجمه: معصومه پرتوي
