خانواده: خانواده + آموزش = موفقیت
توحید صیامی
در جوامعی که والدین در تعلیم و تربیت کودکان خود مشارکت میکنند،موفقیت تحصیلی دانشآموزان معمولا بیشتر از جوامعی است که والدین در فعالیتهای مدرسه مشارکت نمیکنند.۱هندرسون۲اظهار داشته است:«امروزه شواهد موجود فراتر از آن است که جایی برای بحث و منازعه وجود داشته باشد.هنگامی که مدرسهها و خانوادهها در حمایت از یادگیری،همکاری میکنند، کودکان نه تنها در مدرسه،بلکه در طول زندگی موفق خواهند شد.
پژوهش هندرسون نشان میدهد که در صورت مشارکت والدین،موارد زیر در مورد دانشآموزان مشهود است:
@نمرات و معدل بالاتر
@حضور منظم در کلاس درس و انجام بهتر تکالیف مدرسه
@نگرش و رفتار مثبتتر
@حضور کمتر در کلاسهای تقویتی
@درصد بالای فراغت از تحصیل
@ثبتنام بیشتر در مقاطع تحصیلی بالاتر از آموزش متوسطه(آموزش عالی)
@حضور اثربخش در عرصه کار و فعالیت
@مسؤولیتپذیری مدنی بیشتر به عنوان یک شهروند
با توجه به اهمیت مشارکت والدین در موفقیت دانشآموزان،الزامی است که مدرسهها روشهایی را برای آغاز و ادامه مشارکت والدین در تعلیم و تربیت کودکان جستوجو کنند.با وجود این،مفهوم مشارکت والدین و مؤثرترین نوع مشارکت همیشه کاملا روشن نیست.
استاینبرگ و همکاران او۳،تعداد ۱۲ هزار دانشآموز را در مدت سه سال مورد مطالعه قرار دادند ومشخص کردند که مؤثرترین نوع مشارکت والدین در موفقیت تحصیلی دانشآموزان دبیرستانی،مشارکتی نیست که آنان اغلب انجام میدهند؛نظیر،کنترل تکالیف شب و تشویق کودکان به سختکوشی.استاینبرگ و همکاران او گزارش دادند که اینگونه رفتارها به عملکرد دانشآموزان در مدرسه لطمهای وارد نمیکند،اما،جای شگفتی است که به تنهایی،تأثیر مثبت اندکی روی عملکرد دانشآموزان،به ویژه در مقطع تحصیلی دبیرستان دارد.آنان مشخص کردند که رمز ایجاد دگرگونی،مشارکت در برنامههایی است که مستلزم حضور فیزیکی والدین در مدرسه،نظیر شرکت در برنامههای مدرسه،فعالیتهای فوق برنامه،همایشهای معلمان و اجرای برنامههای شبانه در مدرسه است.استاینبرگ و همکاران او پی بردند،هنگامی که والدین ساعاتی از وقت خود را صرف میکنند تا در فعالیتهای مدرسه شرکت کنند،این اقدام آنان پیام مهمی در مورد اهمیت مدرسه برای والدین و از طریق تعمیم،برای کودکان آنان دربر دارد.
استاینبرگ و بیکر۴ به این نتیجه دست یافتند که حضور والدین در همایشها،شرکت آنان در انجمنهای اولیا و مربیان مدرسه و کمک آنان در انتخاب واحدهای درسی فرزندانشان،تأثیر مثبتی در پیشرفت تحصیلی دانشآموزان دارد.هیدالاگو و همکاران او۵نه گزارش مطالعاتی را خلاصه کردند و نشان دادند که مشارکت عملی خانوادهها در تعلیم و تربیت کودکان،نقش مهمتری در موفقیت دانشآموزان در مدرسه دارد و به طور کلی نقش اینگونه مشارکتها بیشتر از تأثیر ساختار خانواده،وضع اقتصادی یا ویژگیهایی چون نژاد،تحصیلات والدین،تعداد اعضای خانوار و سن کودک است.هیدالاگو و همکاران او شش گزارش مطالعاتی دیگر را نیز خلاصه کردند و نشان دادند که مدرسه باید رهبری تدوین و اجرای شیوههایی را بر عهده بگیرند که میتوانند والدین را به آغاز و ادامهء مشارکت در تعلیم و تربیت کودکان،قادر سازند.آنان همچنین نتیجهگیری کردند،هنگامی که مدرسهها برنامههای مشارکتی خود را تدوین و اجرا میکنند،خانوادهها از مسؤولان مدرسهها تقدیر میکنند،خانوادههای بیشتری به مشارکت روی میآورند و پیشرفت تحصیلی،طرز نگرش و رفتار تعداد زیادتری از دانشآموزان ارتقا مییابد.
زیرنویس۱۸
(۱). Useem,1990
(۲). Henderson,1997.
(۳). Steinberg et al.,1996.
(۴). Stevenson and Baker.1987.
(۵). Hidalago et la.,1995.
