بررسي علل عقب ماندگي از درس ديکته

دکتر عبدالحميد حسين نيا ـ جراح و متخصص گوش و حلق و بيني

اگر به دانش آموزي باهوش و با استعداد برخورد شود که در کارنامه تحصيلي او نمرات درخشاني به چشم مي خورد وليکن در درس ديکته اُفت امتياز داشته باشد بايد دو عامل مرضي را جهت تبيين و توجيه اين فرو اُفت جستجوکرد: علت اول شايع است و آن تراوش مايع در گوش مياني است به قول عوام: پشت پرده آب جمع شده است.
علت دوم نادر است و آن «کري کلمات» مي باشد که شکل ويژه و خالصي از زبان پريشي (آفازي) حسي است.
الف: تراوش مايع در گوش مياني که به نام اوتيت مياني ترشحي نيز خوانده مي شود که در سال هاي اخير در دنيا عموماً و در کشور ما خصوصاً رواج و توسعه فزاينده اي در کودکان پيدا کرده و مسبب معضلات آموزشي و اختلالات يادگيري در کودکان پيش دبستاني و دانش آموزان شده است. آنچه مسلم است اين عارضه در گذشته آنچنان که امروز گسترش پيدا کرده وجود نداشته است. دو عامل را در فراواني بيماري موثر مي دانند . نخست آنتي بيوتيک درماني ناکامل براي التهاب حاد گوش مياني است و اين نکته از دو چشمه آب مي خورد يا والدين در تجويز آنتي بيوتيک توسط پزشک قصور مي ورزند يا آنتي بيوتيک را بدون تجويز پزشک خودسرانه مصرف مي کنند. شق اخير را که به نام «خوددرماني» معروف شده است عامل بسيار شايعي براي شيوع عارضه قلمداد کرده اند. دوم پيشرفت ابزار تشخيص در فن آوري اوديولوژي است مانند امپدانس اوديومتري و روش هاي نوين غربالگري در شناسايي سريع بيماري ها که بالطبع موجب افزايش فراواني عارضه مي شود.
در کودکاني که مکرراً دچار التهاب حاد گوش مياني مي شوند بزرگ بودن لوزه سوم عامل زمينه ساز است. تراوش مايع در گوش مياني در نزد چنين کودکان به وفور يافت مي شود. اين کودکان در منزل در شرايطي که همه به تلويزيون گوش مي دهند صداي تلويزيون را بالا
مي برند يا در درس ديکته نمرات پاييني مي گيرند.
پژوهش هاي انجام شده نشان داده که شناسايي و متعاقباً معالجه اين کودکان در پيشرفت درسي علي القاعده در درس ديکته بسيار موثر بوده است.
درمان دارويي با آنتي بيوتيک موثر به مدت کافي و در صورت شکست درمان دارويي سوراخ کردن پرده و کشيدن مايعات چسبناک و گذاشتن لوله تهويه (گرومت يا V.T) تأثيرات شگرفي بر جا مي گذارد.
البته گروه ديگري از کودکان کم شنوا وجود دارند که ضايعات آنها نه به گوش مياني بلکه به مناطق وراي حلزوني مربوط مي شود. اين کودکان که تمايز کلمات ضعيف دارند حتي با سمعک نمي توانند به درجات خوبي از تمايز کلمات برسند، در درس ديکته مشکل پيدا مي کنند. گرچه سمعک هاي ديجيتالي امروزه کمک?هاي شاياني به اين کودکان کم شنوا کرده ولي نتيجه به دست آمده نسبي بوده است نه مطلق. در آزمون تمايز کلمات ارائه کلمات تک هجايي و درخواست تکرار کلمات اين کودکان در صدا امتياز پايين را کسب خواهند کرد. همين نکته براي درس ديکته که في الواقع شکلي از آزمون تمايز کلمات محسوب مي شود، صادق است.اما علت دوم عقب ماندگي از درس ديکته در دانش آموزان که بسيار نادر است زبان پريشي حسي (آفازي حسي) در شکل خاص و ويژه اي است که به نام کري کلمات خوانده مي شود.
چنين کودکان برخلاف آنچه که امکان دارد برچسب کري و کودني بخورند نه کر هستند نه کودن، آزمون هاي شنوايي در چنين کودکان طبيعي است و ضريب هوشي در نزد اين کودکان اگر بالا نباشد پايين نخواهد بود.
در حقيقت کودکان مزبور دچار يک نوع اختلال مرکزي در شکنج گيجگاهي در حاشيه مرکز مربوط به درک شنوايي هستند که به درک کلمات نسبت داده مي شود. (چنين اختلالي در حوزه بينايي به دشوارخواني Dyslexiaموسوم است.)
دانش آموزاني که دچار اين نوع اختلال يادگيري هستند قادر به درک اصوات که از منابع مختلف توليد مي شوند و از آن طريق منابع را هم شناسايي مي کنند. آنها صداي تکلم را مي شنوند ولي قادر به درک کلمات نيستند لذا وقتي معلم ديکته مي گويد کلمات را مي شنوند ولي کلمات در قشر مغز آنها نمي نشيند و شکل نمي گيرد و مفهوم نمي يابد. درست مثل آنکه کودک دارد به يک زبان بيگانه که بدان آشنا نيست گوش فرا مي دهد. رفع اين گونه اختلال وتوانبخشي در کودکان فوق همواره از توانبخشي اختلالات شنوايي دشوارتر است گفته شده است که براي کمک به اين کودکان مي توان از تقويت پتانسيل هاي ديگر مغزي مانند درک بينايي و لمسي براي پوشش دادن ضعف درک شنوايي در جهت تقويت يادگيري بهره برگرفت. روزنامه اطلاعات

================
↩ کانال مقاله ها 👇