|
اطلاعات یكشنبه 16بهمن1390 ـ 12ربيع الاول 1433ـ 5 فوريه 2012ـ شماره 25241
|
|
مدت درازي از زماني نميگذرد که معلمان مدارس ابتدايي با چوب، پشت دست دانشآموزاني ميزدند که با دست چپ مينوشتند. بسياري از مردم در گذشته تصور ميكردند كه اگر فرزندشان با دست چپ بنويسد، شيطان در او نفوذ خواهد كرد و اين را رسوايي خود ميپنداشتند. در دهه 1960 دست چپ اين دسته از دانشآموزان را به پشتشان ميبستند تا آنان نتوانند با دست چپ بنويسند و به مرور همرنگ بقيه دانشآموزان شوند و فقط با دست راست بنويسند. امروز هم اگرچه چپ دست بودن افراد هنوز رمزگشايي نشده و علتهاي اصلي آن هنوز براي دانشمندان روشن نشده و قطعيت نيافته است، اما همگان به ويژه دانشمندان بر اين نكته هم داستاناند كه بهره هوشي چپ دستها نه تنها كمتر از راست دستها نيست، بلكه در بسياري از موارد بيشتر هم هست. اما دانستن اين موضوع كه چپدستها بهره هوشي بالاتري دارند، براي آنها كافي نيست. فرد چپ دست تمايل دارد كه ديگران به خصوص خانوادهاش اين ويژگي او را بپذيرند و به آن به عنوان يك نقص يا معلوليت نگاه نكنند. فرد چپ دست اعتماد به نفس بيشتري مييابد وقتي ميبيند جامعه نيز او را ميبيند و امكانات مورد نياز او را هم فراهم ميكند. گرچه تعداد اين افراد بسيار كمتر از راست دستها است، اما اين دليل خوبي براي ناديده گرفته شدن توسط خانواده، جامعه، صنعت و… نيست.
پس همان طور كه ميبينيم، فرد چپ دست فقط نيازمند اين نيست كه بهره هوشش را به رخ همه بكشد. او نيازمند توجه، عدالت و برابري هم هست. از اينها گذشته، فرد چپدست تفاوتها و شباهتهايي از نظر روانشناسي با افراد راست دست دارد كه در زير به آنها اشاره ميشود.
به نوشته روزنامه سلامت،چپدستها و راستدستها بهطور متفاوتي به دنيا نگاه ميكنند. روانشناسان دريافتهاند كه غالب بودن يك دست با تفاوتهايي در طرز تكلم و تجسم و نگريستن به يك تصوير همراه است. چپ دست بودن افراد مشهوري نظير بيلگيتس، پيرس برازنان (بازيگر معروف فيلمهاي جيمز باند)، نيكول كيدمن و لوييزكندي (طراح معروف لباس) شايد ناخودآگاه شما را به اين فكر فرو ببرد كه احتمالاً چپ دستها انسانهاي موفقتري هستند. شايد به اين فكر كنيد كه ايكاش شما هم چپ دست بوديد، يا در مورد ساير مزاياي چپ دست بودن بينديشيد. واقعيت اين است كه حدود 90 درصد از مردم راست دست و فقط 10 درصد چپ دست هستند. يك نكته خيلي مهم كه لازم است به آن توجه داشته باشيد اين است كه غالب بودن طرف چپ يا راست، در مورد كل بدن صادق است. اگر كمي دقت كنيد، حتماً متوجه خواهيد شد كه با يك گوش بهتر از ديگري ميشنويد، يا با يك چشم بهتر از چشم مقابل ميبينيد. پس بايد توجه داشته باشيد كه غالب بودن يك قسمت از بدن يك مورد عمومي است كه در مورد تمامي قسمتهاي جفت بدن صدق ميكند. اين كه دقيقاً چرا يك نفر راست دست يا چپ دست ميشود، هنوز بهصورت يك راز باقي مانده است، ولي برخي نظريهها در اين مورد وجود دارند. يك نظريه، ترشح زياد هورمونهاي جنسي قبل از تولد را عامل چپ دست شدن افراد ميداند. از سوي ديگر، محققان دانشگاه كاليفرنياي آمريكا معتقدند كه چپ دست يا راست دست شدن افراد تا حد زيادي توسط ژنتيك تعيين ميشود. طبق نظر اين محققان، يك ژن اختصاصي براي راست دست شدن وجود دارد كه اگر فردي آن را به ارث ببرد، راست دست ميشود. نكته جالب اين است كه حتي در صورت نبود اين ژن باز هم معلوم نيست كه آن شخص حتما چپ دست شود. يعني امكان راست دست شدن وي هنوز وجود دارد. افراد راست دست بهطور مشخص نيمكره مغزي سمت چپشان بزرگتر است. در 95 درصد از افراد راست دست قابليتهاي تكلمي در نيمكره چپ مغزي وجود دارد. در حالي كه بر اساس پژوهشهاي دانشگاه كاليفرنيا، دو نيمكره مغزي در افراد چپ دست اندازه مشابهي دارند و موجب ايجاد ساختار مغزي منعطفتري ميشوند. اين در حالي است كه فقط در 70 درصد از چپ دستها قابليتهاي تكلمي در نيمكره مخالف (راست) قرار دارد. اين طور به نظر ميرسد كه احتمالا نبود ژن راست دستي، به مغز اين افراد اجازه ميدهد تا بهطور مساوي و متناوب با مغز راست دستها رشد كند. نيمي از افراد باقي مانده از هر دو گروه چپدستها و راست دستها از هر دو نيمكره مغزيشان استفاده ميكنند و طبق بررسيها، اينگونه افراد از هوش بالاتري برخوردارند. علاوه بر اين، ديده شده است كه رابط مغزي بين دو نيمكره در افراد چپ دست 11 درصد بزرگتر از راست دستها است كه نشانگر ارتباطات قويتر و عميقتر دو نيمكره در پردازش اطلاعات است. پروفسور گلينهامفريز معتقد است كه در افراد راست دست،نيمكره راست تصوير كلي را ميبيند و نيمكره چپ بر روي جزئيات آن تصوير تمركز ميكند. در حالي كه اين موضوع در مورد چپدستها وجود ندارد. او همچنين معتقد است كه آسيب و تخريب مغزي ميتواند احساس درك انسانها از جزئيات را در افراد راست دست و چپدست به طرق مختلفي تحت تأثير قرار دهد. در جامعه امروزي مشكلات زيادي براي چپ دستها وجود دارد. اصول كلي جامعه و زندگي، غالبا براي راست دستها طراحي شدهاند. بهطوري كه طراح معروف لباس، لوييزكندي، مجبور شد تا براي طراحيهايش يك قيچي مخصوص چپدستها را سفارش دهد. علاوه بر اين، متأسفانه برخي خانوادهها به دلايل خرافي، ديد خوبي نسبت به چپ دست شدن فرزندشان ندارند و سعي ميكنند تا با انجام كارهايي مثل بستن دستچپ فرزندشان او را تحريك و وادار به راستدست شدن كنند. اين افراد بايد توجه داشته باشند كه انجام اين اعمال موجب خواهد شد تا فرزندشان در آينده قادر به انجام كارهاي ظريف با دست خود نباشند و در كارهاي روزمرهشان دچار كندي محسوسي شوند. امروزه در دنيا چپدستها تقريبا يك جامعه براي خود درست كردهاند. بهطوري كه روز 22 مرداد (13 آگوست) روز جهاني چپدستها ناميده ميشود. علاوه بر اين،در برخي نقاط دنيا فروشگاههايي وجود دارند كه اجناسي را ميفروشند كه فقط براي افراد چپ دست طراحي شدهاند. كسي چه ميداند. شايد در آينده شهر يا كشوري هم مخصوص چپ دستها ايجاد شود. page11 |
