پیرامون تحقیق و پژوهشتحصیلات تکمیلی و دانشجو

پژوهش ، مصداق کالای لوکس در کشور!

سهم پژوهش از تولید ناخالص ملی با وجود سیاست ها و اهداف از پیش تعیین شده در زمینه علم و فناوری و برنامه پنجم توسعه هنوز به نیم درصد نرسیده و با وضعیت فعلی بودجه ها امیدی به تحقق آن نیست.
به گزارش مهر، سهم بودجه پژوهش از تولید ناخالص ملی طبق برنامه توسعه پنجم باید به ۳درصد و براساس سیاست های ابلاغی مقام معظم رهبری تا سال ۱۴۰۴باید به ۴درصد برسد اما امروز واقعیت بودجه های پژوهشی گویای حرف دیگری است.
همواره اسناد بالا دستی و سیاست های کلی نظام تاکید زیادی به موضوع پژوهش و فناوری دارد اما این حوزه ها که قرار است چرخ صنعت و توسعه کشور را بچرخانند امروز از نبود بودجه های لازم رنج می برند و به دلیل کمبودهای مالی حرکت در این زمینه ها به کندی پیش می رود.


این درحالی است که طبق اعلام کارشناسان؛ پژوهش و فناوری هنوز در کشور به عنوان یک امر غیر ضروری و شاید لوکس بشمار می رود که در بسیاری موارد بودجه به این مهم یا بسیار اندک تخصیص می یابد و یا از گردونه تخصیص ها خارج می شود.
باتوجه به اینکه از سوی مسئولان و محققان گلایه های زیادی درخصوص عدم توجه به بودجه پژوهشی در کشور وجود دارد اما این درحالی است که ایران براساس افق ۱۴۰۴باید به کشور اول منطقه و برتر جهان در زمینه علم و فناوری دست یابد.
*مظلومیت پژوهش
هوشنگ طالبی رئیس دانشگاه اصفهان یکی از دلایل عدم تحقق ۳درصد از بودجه ناخالص ملی به امر پژوهش را مظلومیت این حوزه می داند. وی معتقد است درحال حاضر اهمیت زیربنایی فعالیت ها براساس دانش مورد توجه قرار نمی گیرد و برخی از کارشناسان دید غیر پژوهشی نسبت به امور دارند که این امر موجب شده تا سهم پژوهش از تولید ناخالص ملی چشمگیر نباشد.
وی با اشاره به کمبودهای اعتباری در کشور افزود: متاسفانه پژوهش در کشور بی زبان است و شاید بتوان گفت مظلومیت پژوهش موجب شده تا در بسیاری موارد بودجه ها و اعتبارات کشور به پژوهش اختصاص داده نشود.
رئیس دانشگاه اصفهان اظهار داشت: برای اینکه سهم پژوهش از تولید ناخالص ملی افزایش یابد باید مسئولان بیشتر از گذشته به مسئله پژوهش و فناوری توجه کنند .
وی خاطرنشان کرد: یکی دیگر از علل عدم تحقق توسعه سهم پژوهش از تولید ناخالص ملی تبیین نشدن جایگاه صحیح دانشگاه ها است .
در همین راستا حسن غفوری فرد رئیس هیات رئیسه بازرسی شورای عالی انقلاب فرهنگی نیز از بی توجهی به اختصاص بودجه پژوهشی سخن می گوید چراکه معتقد است بسیاری از دستگاه های دولتی و غیر دولتی تحقیقات را امری لوکس
می دانند درحالی که پژوهش یک کار حقیقی به شمار می رود.
طبق گفته وی این دیدگاه موجب شده تا ایران هیچ وقت نتواند سهم پژوهش را از تولید ناخالص داخلی به یک درصد برساند.
وی با بیان اینکه در کشور ما هیچ وقت سهم پژوهش به یک درصد هم نرسیده است، افزود: ما در مجلس پنجم تصویب کردیم که این میزان به ۱.۵درصد برسد اما اگر باز هم در آن زمان به اندازه کشورهای اروپایی می رسیدیم از سایر کشورهای توسعه یافته نیز عقب بودیم .
غفوری فرد اظهار داشت: در آخر برنامه پنجم عملا سهم پژوهش از تولید ناخالص داخلی ۴۰صدم درصد بود و ۱.۵درصد هیچ وقت محقق نشد.
وی با اشاره به دلایل عدم تحقق این موضوع اظهار داشت: معمولا مقدار زیادی از درآمد کشور بیش از حد در نظر گرفته می‌شود و مجلس با میزان زیادی از هزینه ها مواجه می‌شود در این صورت اقدام به کم کردن سهم پژوهش و بودجه آن می کند زیرا نمی تواند سایر هزینه ها مانند حقوق کارمندان را حذف یا کم کند.
رئیس هیئت رئیسه بازرسی شورای عالی انقلاب فرهنگی تاکید کرد: هیچ فردی هم صدایش در نمی آید و همواره این موضوع تکرار می‌شود و بودجه پژوهشی همچنان به میزان کم باقی می ماند.
غفوری فرد خاطرنشان کرد: در کشورهای توسعه یافته اگر چنین اتفاقی رخ دهد از بودجه پژوهشی آنها کم نمی شود.
وی گفت: در حاضر حاضر ۲۹درصد کل سرمایه گذاری پژوهش در آمریکای شمالی است؛ اگر بخواهیم در ایران به پیشرفت های علمی دست یابیم باید با چنین کشورهایی ارتباط بگیریم، این موضوع باید از نظر علمی (نه از نظر سیاسی) مورد توجه قرار گیرد .
*سهم پژوهش از تولید ناخالص ملی
باتوجه به اینکه بودجه لازم برای حوزه های مختلف از سوی دولت تعیین و اختصاص می یابد بنابراین به گفته کارشناسان باید دلیل بخشی از عدم تحقق بودجه پژوهشی از تولید ناخالص ملی را در بی توجهی دولت ها به این امر جستجو کرد.
ابراهیم واشقانی فراهانی معاون پژوهشی دانشگاه آزاد بر این باور است که حساسیت کافی از سوی دولت ها برای اختصاص سهم پژوهش از تولید ناخالص ملی وجود نداشته است.
وی گفت: ارتباط مستقیمی میان موفقیت‌های کشورها در زمینه تولید علم و تبدیل علم به ثروت با میزان سهمی که از تولید ناخالص ملی به امر پژوهش اختصاص می یابد وجود دارد.
معاون پژوهشی دانشگاه آزاد افزود: در ایران از برنامه سوم توسعه تاکنون موضوع اختصاص بخشی از سهم تولید ناخالص ملی به امر پژوهش پیش بینی شده است که متاسفانه تاکنون هیچگاه به صورت کامل عملیاتی نشده است.
واشقانی فراهانی خاطرنشان کرد: جای تامل دارد که متاسفانه دولت ها در اجرا و مجلس شورای اسلامی در زمینه نظارت بر اجرای این قانون حساسیت لازم را نداشته اند .
وی تاکید کرد: بنابراین متاسفانه عدم تحقق کامل اختصاص سهمی از تولید ناخالص ملی به امر پژوهش اثر خود را بر بروندادهای علمی ما گذاشته است و شاید بتوان گفت یکی از علل کاهش شیب انتشار مقالات کشور طی سال های اخیر براین اساس بوده است.
معاون پژوهشی دانشگاه آزاد عنوان کرد: دولت باید توجه جدی به این موضوع داشته باشد و مجلس نیز از روند اجرای این قانون مراقبت کند.
واشقانی فراهانی تاکید کرد: یکی از عواملی که موجب شده موضوع اختصاص سهمی از تولید ناخالص ملی به امر پژوهش محقق نشود به این دلیل است که پژوهش و فناوری به صنایع کشور ورود پیدا نکرده است.
وی گفت: برخی هنوز نگاهشان به پژوهش نگاه هزینه بر بودن است اما سرمایه گذاری در پژوهش موجب می شود تا بتوانیم به موضوع خلق فناوری و تبدیل فناوری به ثروت را از طریق شرکت های دانش بنیان به دست آوریم .
معاون پژوهشی دانشگاه آزاد اظهار داشت: باید بپذیریم که چاره ای نداریم جز اینکه سهم کافی از تولید ناخالص ملی را به امر پژوهش اختصاص دهیم.
*مشخص نبودن اجرای قانون
باتوجه به اینکه طبق اعلام کارشناسان، دولت باید آستین همت را برای تحقق بودجه های پژوهشی از تولید ناخالص ملی بالا بزند تا بتوانیم در این عرصه به سامان برسیم در این راستا وحید احمدی معاون پژوهشی وزارت علوم از مسئولان دولتی و معتقد است تغییرات پیاپی در قانون اختصاص بودجه به امر پژوهش از تولید ناخالص ملی طی سال‌های گذشته نشان می دهد هنوز تکلیف ما در این حوزه مشخص نیست و نمی دانیم چطور باید برای عملیاتی سازی این موضوع فعالیت کنیم.
وی افزود: در سال های گذشته موضوع اختصاص یک تا ۳درصد از بودجه دستگاه‌های اجرایی به امر پژوهش مطرح شد که این موضوع در سال ۹۴عملا حذف و در سال ۹۵به مجلس ارائه شد و در نهایت واژه مجازند برای دستگاه های اجرایی تعیین شد.
معاون پژوهشی وزارت علوم خاطرنشان کرد: در سال های گذشته دستگاه های اجرایی ساز و کار عملیاتی برای اختصاص بودجه های
خود به امر پژوهش را نداشتند اما طی دو سال گذشته این روند رو به بهبود بوده و وزارتخانه های بزرگی مانند نفت و مسکن و شهرسازی به دنبال اختصاص بخشی از بودجه های خود به امر پژوهش هستند.
احمدی تاکید کرد: در سال های گذشته عدم تداوم قوانین، عدم نظارت بر اجرای قوانین و عدم تخصیص ها موجب شد تا نتوانیم به صورت کامل به موضوع سهم پژوهش از تولید ناخالص ملی دست یابیم.
وی خاطرنشان کرد: در سال جاری دولت عزم خود را جزم کرده است تا سهم پژوهش از تولید ناخالص ملی به یک درصد برسد که تدوین جدول ۱۴در بودجه برای این امر بوده است .
معاون پژوهشی وزارت علوم گفت: اگر جدول ۱۴محقق نشود همچنان سهم پژوهش از تولید ناخالص ملی نیم درصد باقی خواهد ماند.
*تاثیر فعالیت دانش بنیان
باتوجه به اینکه نتایج فعالیت های پژوهشی در کشور هنوز ملموس و قابل مشاهده نیست بنابراین در بسیاری موارد سیاستگذاران اعتقادی به اختصاص بودجه به این امر ندارند.پژوهش و فناوری جزء فعالیت های زمان بر بشمار می رود بنابراین برای دستیابی به نتایج آنها باید صعه صدر پیشه گرفته شود اما باتوجه به اینکه نتایج فعالیت در زمینه پژوهش و فناوری در کشور هنوز به صورت ملموس قابل مشاهده نیست در برخی موارد سیاستگذاران اعتقادی به اختصاص بودجه به این امر ندارند.
محمود شیخ زین الدین معاون نوآوری و تجاری سازی معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری دلیل عدم تحقق بودجه پژوهشی از تولید ناخالص ملی را عدم مشاهده نتایج پژوهشی در کشور می داند و معتقد است: سیاستگذاران کشور هنوز تاثیر فعالیت دانش بنیان در اقتصاد توسعه را به صورت ملموس نمی بینند .
وی افزود: باید شرکت های دانش بنیان سعی کنند خروجی پژوهشی خود را بیشتر کنند تا به سمت تجاری شدن پیش بروند؛ از سوی دیگر نیز سرمایه گذاران می توانند با مشاهده خروجی پژوهش ها، به راحتی این طرح ها و پروژه ها را مورد حمایت قرار دهند.
معاون نوآوری و تجاری سازی معاون علمی و فناوری عنوان کرد: هر چه خروجی پژوهش ها بیشتر باشد، بیشتر مسئولان به این سمت پیش می روند که از پروژه های تحقیقاتی حمایت کنند.
*نقش بخش خصوصی در حوزه پژوهش
با وجود آنکه بیشتر کارشناسان براین باروند تا زمانی که دولت زیرساخت لازم از جمله بودجه مناسب را برای فعالیت های پژوهشی و فناورانه در کشور فراهم نکند نمی توان انتظار داشت در این عرصه بدون وجود موانع حرکت کرد اما علیرضا دلیری معاون توسعه و مدیریت منابع معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری تاکید دارد تنها دولت نمی تواند در بودجه پژوهشی موثر عمل کند بنابراین ضروری است بخش خصوصی نیز وارد این عرصه شود.
وی در خصوص عدم تخصیص بودجه از سهم تولید ناخالص داخلی به پژوهش به میزان ۳درصد اظهار داشت: به هرحال محدودیت بودجه می تواند عامل اصلی این موضوع باشد، اما دولت در بودجه سال ۹۶نیز بودجه جدول ۱۴را اختصاص داده است تا پژوهش به خوبی روند خود را طی کنند.
معاون نوآوری و تجاری سازی معاون علمی و فناوری با تاکید بر اینکه بودجه پژوهشی نباید تنها از بودجه دولتی تامین شود، خاطر نشان کرد: ضروری است که بخش خصوصی به این امر وارد شود. همچنین می بایست فضایی در کشور ایجاد شود که همه تولید کنندکان و صنعت گران کشور ما نیاز به ارتقا محصول داشته باشند و این نیاز خود را با استفاده از ظرفیت دانشگاهها و پژوهشگران تامین کنند .
درحالی که معاون علمی و فناوری رئیس جمهوری معتقد است در سال جاری به دلیل کمبودهای بودجه ای نمی توان انتظار داشت تا سهم پژوهش از تولید ناخالص ملی توسعه یابد و به یک درصد برسد اما وزیر علوم امیدوار است که در بودجه سال آینده کشور رقم بیشتر از یک درصد برای امر پژوهش از تولید ناخالص ملی دیده شده است.
سورنا ستاری معاون علمی و فناوری رئیس جمهوری گفت: باتوجه به اینکه کمبود بودجه به بخش پژوهشی کشور فشار آورده است بنابراین امسال نمی توانیم به هدف افزایش سهم پژوهش از تولید ناخالص داخلی دست پیدا کنیم.
وی در خصوص علل عدم تحقق توسعه سهم پژوهش از تولید ناخالص ملی، افزود: در این سال ها، کمبود بودجه به بخش پژوهشی فشار آورده اما براساس جدول ۱۴، بخش هایی در قالب اوراق و تشکیلات پرداخت شده است.
معاون علمی و فناوری رئیس جمهور خاطرنشان کرد: بودجه پژوهشی هنوز در جاهایی که جدول ۱۴اعمال شده نتیجه نداده است ولی اگر عملیاتی شود حتما سهم پژوهش از تولید ناخالص داخلی بالاتر از نیم درصد خواهد شد.
ستاری با تاکید بر ضرورت افزایش سهم پژوهش از تولید ناخالص داخلی عنوان کرد: ما می توانیم با جدول ۱۴به هدف برسیم ولی به دلیل اینکه هنوز برخی از این برنامه ها به طور کامل اجرایی نشده، امسال نمی توانیم به هدف خود دست بیابیم.
محمد فرهادی وزیر علوم نیز در خصوص بودجه پژوهشی کشور که در حال حاضر کمتر از نیم درصد تولید ناخالص داخلی است، اظهار داشت: بالاخره بودجه پژوهشی باید ارتقا یابد.
وی تاکید کرد: خوشبختانه در بودجه سال آینده رقم بالای یک درصد از تولید ناخالص داخلی برای صرف پژوهش پیش بینی شده است.
به گفته وزیر علوم آنچه که مطرح شده این است که در طول برنامه ششم میزان بودجه پژوهشی کشور از سهم تولید ناخالص داخلی به ۳درصد خواهد رسید؛ امیدواریم که این موضوع محقق شود.
به زعم کارشناسان عواملی مانند لوکس دانستن پژوهش و تحقیقات، عدم توجه دولت ها به امر پژوهش، عدم اجرای قوانین مربوط به حوزه علم و فناوری، عدم مشاهده اثر پذیری پژوهش، نبود سرمایه گذاری موثر در شرکت های دانش بنیان، عدم
سرمایه گذاری بخش های دولتی و خصوصی در راستای ظرفیت های پژوهشی دانشگاه‌ها و دید غیر پژوهشی کارشناسان بودجه موجب شده تا مهجوریت سهم پژوهش از تولید ناخالص ملی طی سال های اخیر بسیار ملموس باشد و این مشکلات و معضلات کشور را در مرحله ای قرار داده است که تا کنون کمتر از نیم درصد تولید ناخالص ملی به امر پژوهش اختصاص یابد. منبع روزنامه اطلاعات

Mahmoud Hosseini

من یک معلم هستم.در سال ۸۸ بازنشسته شده ام.با توجه به علاقه وافرم به استفاده از تجربه های دیگران و نیز انتقال تجربه های شخصی خودپیرامون مسایل تربیتی ، آموزشی و فرهنگی به دیگران درمهر ماه ۱۳۸۸ افدام به راه اندازی وبلاگ بانک مقالات آموزشی وفرهنگی به آدرس www.mh1342.blogfa.com بر روی بلاگفا نمودم. خوشبختانه با استقبال خوبی مواجه شده و من را مصصمم کرد به صورت مستقل سایت خود را راه اندازی نمایم. با سیستم مدیریت محتوای جوملا کار خود را به مدت ۵ سال ادامه داده اما به دلیل مشکلات ایجاد شده به ورد پرس نقل مکان کردیم اکنون در سال ۹۶ با سایت جدید با آدرس http://www.eduarticle.me با امکانات بیشتر و طراحی زیباتر در خدمت شما عزیزان می باشم. امیدوارم شما بازدید کننده محترم من را از راهنماییهای خود محروم ننمایید.قابل ذکر است کلیه مطالب و مقالات ارایه شده در این سایت الزاما مورد تایید نمی باشدو کلیه مسوولیت آن به عهده نویسندگان است. استفاده ازیادداشتها و مقالات شخصی و اختصاصی سایت با ذکرمنبع بلامانع است.مطالبی که در صفحه نخست مشاهده می کنید مطالبی است که روزانه به سایت اضافه می گردد برای دیدن مطالب مورد نظر به فهرست اصلی مراجعه بفرمایید. مراجعه کنندگان عزیز در صورت تمایل می توانند مقالات و نوشته های خود را ارسال تا با کمال افتخار به نام خودشان ثبت گردد.در ضمن باید از همکار فرهنگی خانم وحیده وحدتی کمال تشکر را داشته باشم. ممکن است نام نویسندگان و منابع بعضی از مقاله ها سهوا از قلم افتاده باشد که قبلا عذر خواهی می نمایم .

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.

دکمه بازگشت به بالا