جایزه نوبل ادبیات از سال 1901 تا 2017
جايزه نوبل در ادبيات (به سوئدي: Nobelpriset i litteratur) هرساله توسط فرهنگستان پادشاهي علوم سوئد به نويسندگان براي مشارکتهاي برجسته در حوزه ادبيات تعلق ميگيرد. اين يکي از پنج جايزه نوبل است که در سال ۱۸۹۵ توسط آلفرد نوبل بنيان گذاشته شد و براي مشارکتهاي برجسته درزمينههاي فيزيک، شيمي، ادبيات، اقتصاد، صلح و فيزيولوژي يا پزشکي اهدا ميشود. اين جايزه توسط بنياد نوبل اداره ميشود و انتخاب و گزينش نامزدهاي دريافت جايزه نوبل ادبيات توسط افراد واجد شرايط صورت ميگيرد و تا 50 سال اسامي آنها منتشر نميشود. کميته ادبي نوبل هر سال در سپتامبر دعوتنامههايي براي افراد واجد شرايط بهمنظور اعلام نامزد نوبل ادبيات ميفرستد. طبق اساسنامه بنياد نوبل، انتخابکنندگان نامزدها بايد داراي يکي از شرايط زير باشند:
– اعضاي آکادمي سوئد يا آکادميهاي ديگر، مؤسسات و هر جامعه با ساختار و هدف مشابه
– استادان ادبيات يا زبانشناسي دانشگاهها يا کالجها
– برنده گذشته جايزه نوبل ادبيات
– رؤساي کشور جوامع نويسندگاني که محصولات ادبي آنها نماينده کشور مربوطه است
انتخابکنندگان تا فوريه مهلت دارند اسم نامزد خود را بفرستند و آکادمي سوئد مسئوليت انتخاب برنده جايزه نوبل ادبيات را برعهده ميگيرد. کميته نوبل ادبيات از ۱۸ عضو تشکيل شده است. اين اعضا نامزدها را ارزيابي کرده و در ماه آوريل تا ماه مي به آکادمي سوئد معرفي ميکنند که شامل چهار يا پنج عضو است. آکادمي سوئد از ماه ژوئن تا آگوست مهلت دارد نوشتههاي ادبي نامزدهاي نهايي را بخواند. نامزدي که مناسب باشد و توسط فرد واجد شرايطي معرفي شده باشد از کميته نوبل دعوتنامهاي دريافت ميکند. کساني که دعوتنامه برايشان ارسال ميشود، کميته به آنها توجه ميکند. در سپتامبر سال بعد اعضاي آکادمي شروع به مشورت ميکنند. بقيه کساني که لياقت نامزدشدن را داشتند اما دعوتنامهاي دريافت نکردند، امکان دارد نامزد شده و به نامزدهاي پاياني راه نيافته باشند. هيچکس نميتواند خودش را نامزد کند.
ماه سپتامبر دعوتنامه براي انتخابکنندگان ارسال ميشود؛ کميته نوبل ۶۰۰ تا ۷۰۰ دعوتنامه را براي اشخاص يا سازمانهاي مختلف واجد شرايط بهمنظور انتخاب نامزد نوبل ادبيات ارسال ميکند.
ماه فوريه آخرين مهلت براي ارسال اسامي نامزدهاست؛ فرمها بايد تا ۳۱ ژانويه همان سال تکميل و براي کميته نوبل ارسال شود و کميته سپس نامزدها را غربال ميکند و يک ليست براي تصويب آکادمي درست ميکند.
ماه آوريل تعيين نامزدهاي مقدماتي است؛ پس از تحقيقات بيشتر، کميته ۱۵ تا ۲۰ نامزد را براي ملاحظات بهعنوان نامزدهاي مقدماتي اعلام ميکند.
ماه مي زمان تعيين نامزدهاي پاياني است؛ آکادمي ليست مقدماتي را به پنج نامزد داراي اولويت کاهش ميدهد و براي ملاحظات بيشتر به آکادمي ارسال ميکند.
از ماه ژوئن تا آگوست مهلت خواندن محصولات ادبي نامزدهاست؛ در طول تابستان اعضاي آکادمي، کارهاي نامزدهاي پاياني را مطالعه و ارزيابي کرده و کميته نوبل نيز نامزدهاي نهايي را براي مراسم آماده ميکنند.
ماه سپتامبر اعضاي آکادمي با يکديگر مشورت ميکنند و بعد از خواندن کارهاي نامزدهاي پاياني، اعضاي آکادمي با يکديگر درباره ميزان شايستگي نامزدهاي مختلف بحث ميکنند.
ماه اکتبر برنده نوبل ادبيات انتخاب ميشود؛ در اوايل اکتبر آکادمي، برنده نوبل ادبيات را انتخاب ميکند. نامزد برنده بايد حداقل نصف آرا را کسب کرده باشد و سپس نام برنده اعلام ميشود.
ماه دسامبر برنده، جايزه را دريافت ميکند؛ مراسم اهداي جوايز نوبل ۱۰ دسامبر در استکهلم برگزار ميشود و برندگان نوبل جوايز خود را دريافت ميکنند که شامل يک مدال، يک ديپلم افتخار و مدرکي است که مقدار جايزه را تأييد ميکند. طبق اساسنامه بنياد نوبل، اطلاعات مربوط به نامزدها، چه عمومي چه شخصي، به مدت 50 سال نميتواند افشا شود. محدوديتهاي نامزدها و انتخابکنندگان نامزدها به اندازه مسائل مربوط به جايزه اهميت دارد.
ليست رمانهاي برنده جايزه نوبل
اگر هفت سال که عمدتا به سالهاي جنگ مربوط ميشدهاند را قلم بگيريم، از سال 1901 تاکنون جايزه نوبل ادبيات هرساله توسط فرهنگستان پادشاهي علوم سوئد به نويسندگان براي مشارکتهاي برجسته در حوزه ادبيات تعلق ميگيرد. اين يکي از پنج جايزه نوبل است که در سال 1895 توسط آلفرد نوبل بنيان گذاشته شد و براي مشارکتهاي برجسته درزمينههاي فيزيک، شيمي، ادبيات، اقتصاد، صلح و فيزيولوژي يا پزشکي اهدا ميشود. دراينبين گاهي جايزه به افرادي مانند باب ديلن يا جورج برنارد شاو رسيده و ارتباطي به عالم رمان نداشته است.
دراینمیان سعي شده سالهايي که رماني برنده شده را گردهم بياوريم. فرانسه با دريافت ۱۵ جايزه نوبل ادبيات، بيشترين سهم را در نوبل ادبيات دارد. ايالاتمتحده آمريکا با ۱۰ و بريتانيا با ۹ جايزه بعد از فرانسه، بيشترين برنده را دارند. ابوالقاسم اعتصامزاده، نماينده دو دوره مجلس شوراي ملي ايران بهخاطر ترجمه عالي رباعيات خيام به فرانسه، نامزد دريافت جايزه نوبل ادبيات شده بود که موفق به دريافت آن نشد. دوريس لسينگ برنده جايزه سال 2007، در کرمانشاه به دنيا آمده است. منبع وقایع اتفاقیه
درجدول زیر این لیست درج شده است:
کتاب ،سعادت، مجموعه شعر با ترجمه به زبان انگلیسی توسط مترجم نام اور نجف دریابندری، اثر سیما یاری، چاپ ۱۳۹۶ درتهران از نشر کتاب مس را برای معرفی در سایت پیشنهاد می کنیم. با تشکر. احمد صالحی