تغييرات پياپي؛ آفت نظام آموزشي

تغيير مقاطع تحصيلي از سال 1346 تا کنون

تغيير اساسي و بنيادين مقاطع تحصيلي به سبک آموزشي نوين در سال 1346 آغاز شد. طبق اين تغيير نظام آموزشي 6-6 يعني دو دوره ابتدايي و متوسطه به 5-3-4 يعني پنج سال ابتدايي، سه سال راهنمايي و چهار سال متوسطه تبديل شد که اين نوع نظام آموزشي پس از انقلاب تا سال 1370 در مدارس کشور اجرا شد تا اينکه در اين سال، شوراي عالي آموزش و پرورش دوره پيش دانشگاهي را از دوره متوسطه جدا کرد.

طبق نظام آموزشي جديد که به «نظام جديد» معروف شد، دانش آموزان پنج سال ابتدايي، سه سال راهنمايي، سه سال تا ديپلم و يک سال دوره پيش دانشگاهي را مي گذراندند تا بتوانند به دانشگاه راه يابند. البته دانش آموزان در طرح نظام جديد بايد براي ورود به پيش دانشگاهي امتحان ورودي مي دادند و در صورت کسب نمره قبولي مي توانستند در اين دوره شرکت کنند و سپس در کنکور سراسري ثبت نام کنند.

بعد از گذشت چند سال و کاهش جمعيت داوطلبان دانشگاهي، امتحان ورود به پيش دانشگاهي برداشته شد و دانش آموزان پس از کسب ديپلم و در صورت علاقه مي توانستند در اين دوره نيز شرکت کنند.

اگرچه در طول سالهاي گذشته در دو مقطع تحصيلي ابتدايي و راهنمايي تغيير ايجاد نشد اما دوره متوسطه شامل تغييرات زيادي همچون تبديل نظام “ترمي واحدي” به “سالي واحدي” يا تفکيک دوره پيش دانشگاهي از مدارس متوسطه شد.

البته در سال 1389 بار ديگر مراکز پيش دانشگاهي که در سال 1383 از مدارس متوسطه تفکيک شده بودند به دوره متوسطه متصل شد و هم اکنون در دبيرستانهاي متوسطه برگزار مي شود.

اما  وزير آموزش و پرورش در اواخر سال 1388 از تغيير دوباره  نظام آموزشي به دو دوره 6-6 يعني 6 سال دوره ابتدايي و 6 سال دوره متوسطه خبر داد و حتي معاونتهاي جديد خود را براساس اين طرح انتخاب کرد به طوري که هم اکنون وزارت آموزش و پرورش دو معاونت ابتدايي و متوسطه دارد. اين طرح نيز پس از گذشت مدت کوتاهي تغيير کرد و اعلام شد که نظام آموزشي به سه دوره 6-3-3 تبديل مي شود يعني 6 سال ابتدايي، سه سال راهنمايي و سه سال متوسطه. علت تغيير هم اين مسئله عنوان شد که در کنار هم قرار گرفتن دانش آموز اول راهنمايي با سوم دبيرستان ناهماهنگيهايي را در امر تربيتي به وجود مي آورد و اجراي اين طرح به صلاح نيست.

اما هم اکنون در حالي که اين طرح در شوراي عالي انقلاب فرهنگي در حال بررسي است و زمان اجراي آن هم مشخص نشده  دبير شوراي عالي آموزش و پرورش از اجراي نظام آموزشي 3-3-3-3 خبر داد. دليل تفکيک دوره ابتدايي به دو دوره سه ساله نيز همان مسئله قبلي يعني ناهماهنگي در امور آموزشي و تربيتي در مدارس ابتدايي عنوان شده است.

دانش آموزان و خانواده ها نگران از اعلام تغييرات پياپي

اعلام اين تغيير و تحولات در حالي است که بيش از 13 ميليون دانش آموز منتظر آخرين تصميم وزارت آموزش و پرورش هستند و نگران از اينکه چه اتفاقي براي آنها رخ خواهد داد؟ آيا آنها نيز شامل نظام آموزشي جديد مي شوند يا اينکه اين تغييرات تنها شامل ورودي هاي جديد است؟ آيا بايد بالاخره دوره پيش دانشگاهي را بگذرانند يا پس از کسب ديپلم مي توانند در کنکور شرکت کنند؟ آيا دوره پيش دبستاني اجباري مي شود؟ آيا قرار است در دوره پيش دبستاني درسهاي پايه اول آموزش داده شود يا دروس جديدي براي اين دوره پيش بيني مي شود و سئوالهاي بسيار ديگر که ذهن دانش آموزان و خانواده هاي آنها را درگير کرده است.

شيرزاد عبدالهي کارشناس مسائل آموزشي در اين باره مي گويد:  به باور من بيشتر تغييراتي که در نظام آموزشي کشور اتفاق مي افتد در مرحله حرف و سخن باقي مي ماند و ابتر است.

وي افزود: مهم ترين تغيير بعد از انقلاب اجراي نظام جديد متوسطه در سال 1370 بود که اين تغيير بعد از چند سال متوقف شد. دليل ابتر ماندن طرح ها و تغييرات آن است که وزراي آموزش و پرورش به جاي انجام وظايف ذاتي اين دستگاه در فکر انجام کارهاي بزرگ و غير مرتبط با وظايف آموزش و پرورش هستند و به جاي آن که در قامت يک مقام اجرايي ظاهر شوند، دوست دارند در نقش نظريه پرداز و فيلسوف ظاهر شوند، اما چون توانايي اين کار را ندارند در اين کار هم در مي مانند.

عبداالهي با بيان اينکه اصولا تغيير ساختار آن ميزان که  تبليغ مي کنند مهم و بنيادي نيست، بلکه موضوعي جزئي و پيش پا افتاده است، تصريح کرد:  چراکه مهم ترين نکته اين طرح حذف پيش دانشگاهي از ساختار مقاطع و افزودن يک سال به دوره دبستان است.

اين کارشناس مسائل آموزشي افزود: آنچه که از صحبت هاي وزير آموزش و پرورش مي توان برداشت کرد اين است که وي و دوستانشان تصميم گرفته اند دوره تحصيلات را به دو دوره 6 ساله تقسيم و سپس درباره جزئيات و تبعاتش تصميم گيري کنند.