تغییرات پیاپی؛ آفت نظام آموزشی

تغییر مقاطع تحصیلی از سال ۱۳۴۶ تا کنون

تغییر اساسی و بنیادین مقاطع تحصیلی به سبک آموزشی نوین در سال ۱۳۴۶ آغاز شد. طبق این تغییر نظام آموزشی ۶-۶ یعنی دو دوره ابتدایی و متوسطه به ۵-۳-۴ یعنی پنج سال ابتدایی، سه سال راهنمایی و چهار سال متوسطه تبدیل شد که این نوع نظام آموزشی پس از انقلاب تا سال ۱۳۷۰ در مدارس کشور اجرا شد تا اینکه در این سال، شورای عالی آموزش و پرورش دوره پیش دانشگاهی را از دوره متوسطه جدا کرد.

طبق نظام آموزشی جدید که به «نظام جدید» معروف شد، دانش آموزان پنج سال ابتدایی، سه سال راهنمایی، سه سال تا دیپلم و یک سال دوره پیش دانشگاهی را می گذراندند تا بتوانند به دانشگاه راه یابند. البته دانش آموزان در طرح نظام جدید باید برای ورود به پیش دانشگاهی امتحان ورودی می دادند و در صورت کسب نمره قبولی می توانستند در این دوره شرکت کنند و سپس در کنکور سراسری ثبت نام کنند.

بعد از گذشت چند سال و کاهش جمعیت داوطلبان دانشگاهی، امتحان ورود به پیش دانشگاهی برداشته شد و دانش آموزان پس از کسب دیپلم و در صورت علاقه می توانستند در این دوره نیز شرکت کنند.

اگرچه در طول سالهای گذشته در دو مقطع تحصیلی ابتدایی و راهنمایی تغییر ایجاد نشد اما دوره متوسطه شامل تغییرات زیادی همچون تبدیل نظام “ترمی واحدی” به “سالی واحدی” یا تفکیک دوره پیش دانشگاهی از مدارس متوسطه شد.

البته در سال ۱۳۸۹ بار دیگر مراکز پیش دانشگاهی که در سال ۱۳۸۳ از مدارس متوسطه تفکیک شده بودند به دوره متوسطه متصل شد و هم اکنون در دبیرستانهای متوسطه برگزار می شود.

اما  وزیر آموزش و پرورش در اواخر سال ۱۳۸۸ از تغییر دوباره  نظام آموزشی به دو دوره ۶-۶ یعنی ۶ سال دوره ابتدایی و ۶ سال دوره متوسطه خبر داد و حتی معاونتهای جدید خود را براساس این طرح انتخاب کرد به طوری که هم اکنون وزارت آموزش و پرورش دو معاونت ابتدایی و متوسطه دارد. این طرح نیز پس از گذشت مدت کوتاهی تغییر کرد و اعلام شد که نظام آموزشی به سه دوره ۶-۳-۳ تبدیل می شود یعنی ۶ سال ابتدایی، سه سال راهنمایی و سه سال متوسطه. علت تغییر هم این مسئله عنوان شد که در کنار هم قرار گرفتن دانش آموز اول راهنمایی با سوم دبیرستان ناهماهنگیهایی را در امر تربیتی به وجود می آورد و اجرای این طرح به صلاح نیست.

اما هم اکنون در حالی که این طرح در شورای عالی انقلاب فرهنگی در حال بررسی است و زمان اجرای آن هم مشخص نشده  دبیر شورای عالی آموزش و پرورش از اجرای نظام آموزشی ۳-۳-۳-۳ خبر داد. دلیل تفکیک دوره ابتدایی به دو دوره سه ساله نیز همان مسئله قبلی یعنی ناهماهنگی در امور آموزشی و تربیتی در مدارس ابتدایی عنوان شده است.

دانش آموزان و خانواده ها نگران از اعلام تغییرات پیاپی

اعلام این تغییر و تحولات در حالی است که بیش از ۱۳ میلیون دانش آموز منتظر آخرین تصمیم وزارت آموزش و پرورش هستند و نگران از اینکه چه اتفاقی برای آنها رخ خواهد داد؟ آیا آنها نیز شامل نظام آموزشی جدید می شوند یا اینکه این تغییرات تنها شامل ورودی های جدید است؟ آیا باید بالاخره دوره پیش دانشگاهی را بگذرانند یا پس از کسب دیپلم می توانند در کنکور شرکت کنند؟ آیا دوره پیش دبستانی اجباری می شود؟ آیا قرار است در دوره پیش دبستانی درسهای پایه اول آموزش داده شود یا دروس جدیدی برای این دوره پیش بینی می شود و سئوالهای بسیار دیگر که ذهن دانش آموزان و خانواده های آنها را درگیر کرده است.

شیرزاد عبدالهی کارشناس مسائل آموزشی در این باره می گوید:  به باور من بیشتر تغییراتی که در نظام آموزشی کشور اتفاق می افتد در مرحله حرف و سخن باقی می ماند و ابتر است.

وی افزود: مهم ترین تغییر بعد از انقلاب اجرای نظام جدید متوسطه در سال ۱۳۷۰ بود که این تغییر بعد از چند سال متوقف شد. دلیل ابتر ماندن طرح ها و تغییرات آن است که وزرای آموزش و پرورش به جای انجام وظایف ذاتی این دستگاه در فکر انجام کارهای بزرگ و غیر مرتبط با وظایف آموزش و پرورش هستند و به جای آن که در قامت یک مقام اجرایی ظاهر شوند، دوست دارند در نقش نظریه پرداز و فیلسوف ظاهر شوند، اما چون توانایی این کار را ندارند در این کار هم در می مانند.

عبداالهی با بیان اینکه اصولا تغییر ساختار آن میزان که  تبلیغ می کنند مهم و بنیادی نیست، بلکه موضوعی جزئی و پیش پا افتاده است، تصریح کرد:  چراکه مهم ترین نکته این طرح حذف پیش دانشگاهی از ساختار مقاطع و افزودن یک سال به دوره دبستان است.

این کارشناس مسائل آموزشی افزود: آنچه که از صحبت های وزیر آموزش و پرورش می توان برداشت کرد این است که وی و دوستانشان تصمیم گرفته اند دوره تحصیلات را به دو دوره ۶ ساله تقسیم و سپس درباره جزئیات و تبعاتش تصمیم گیری کنند.