يادداشتها سخنرانیها و مصاحبه ها
استاد شهيد مرتضی مطهری
پيرامون انقلاب اسلامی
انتشارات صدرا
چاپ نهم : تابستان 1372
———————————————————————
سؤال : استاد ! به نظر شما چه شرايطی برای تداوم انقلاب لازم است ؟ آيا
همانطور كه در يك سری از سخنرانيهايتان فرموديد ، عدالت و آزادی ،
معنويت و استقلال كافی به نظر میرسد ؟
جواب : نه ، همانطوری كه توجه كرديد آنچه كه من در آن سخنرانيها گفته
ام ، به عنوان شرايط است شرايط يعنی چيزهايی كه بدون آنها مشروط امكان
پذير نيست اما معنيش اين نيست كه حتما وجود آنها كافی است و هيچ شرط
ديگری در كار نيست معمولا وقتی كه میگويند شرائط ، به اصطلاح شرط لازم را
بيان میكنند نه شرط كافی آنچه كه من در آنجا گفتم يك سلسله از شرائط لازم
بود مقصود من اين بود كه اين انقلاب اسلامی اگر بخواهد سلب كننده آزاديها
باشد ، اين يك آفتی است در آن ، و اگر بخواهد نسبت به عدالت اجتماعی
به معنی دقيق كلمه حساسيت كافی نداشته باشد به
22
خطر خواهد افتاد اگر تحت تاثير مكتبهای ماترياليستی معنويت را كوچك و
ضعيف بشمارد و گرايش مادی زياد پيدا بكند باز به خطر خواهد افتاد اگر
استقلال را چه استقلال سياسی ، چه استقلال اقتصادی و چه استقلال مكتبی يعنی
اينكه اسلام را به عنوان يك مكتب مستقل بشناسد و معرفی بكند نه اينكه از
مكتبهای ديگر قسمتهايی را بگيرد و مخلوط بكند ، كوچك بشمارد باز در خطر
است .
من در آن جزوه ای كه به نام نهضتهای اسلامی در صد ساله اخير منتشر شد ،
بحثی كرده ام تحت عنوان آفات نهضت در آنجا مسائلی را ذكر كرده ام غير
از شرائط مذكور ، و هشدارهايی داده ام از آن جمله است مسئله رخنه فرصت
طلبان هميشه يك نهضت بعد از آنكه پيروز شد و يا قبل از آنكه پيروز بشود
در وقتی كه آثار و علائم پيروزی پيدا میشود و دوران سختيهای محض منقضی
میگردد ، فورا افراد فرصت طلب كه از هر فرصتی استفاده میكنند خودشان را
میاندازند توی نهضت و بعد هم آنچنان تندتر از ديگران شعار میدهند و داد
و فرياد میكنند كه صدای انقلابيون اول را تقريبا تحت الشعاع قرار میدهند
و اگر مراقبت نشود و جلوی اين فرصت طلبها اعم از افراد فرصت طلب يا
گروههای فرصت طلب گرفته نشود قهرا نهضت به خطر خواهد افتاد همچنين در
آنجا گفتهام كه يك نهضت خدايی يعنی يك نهضت مذهبی ضرورتا بايد در آن
خلوص حكمفرما باشد و اگر نوعی ناخالصی ، هوا ، هوس ، طمع ، بالخصوص در
رهبران نفوذ پيدا بكند ، نهضت مذهبی زود از بين خواهد رفت ، يعنی
نهضتهای مذهبی بالخصوص ( همه نهضتها اينچنين است ولی نهضتهای مذهبی
بالخصوص ) از نظر رخنه كردن هوا و هوسها و مطامع ، عجيب آسيب پذير است و در همان جزوه اين آيه را
ذكر كرده ام كه قرآن میگويد : « اليوم يئس الذين كفروا من دينكم فلا
تخشوهم و اخشون »قرآن به گونه ای تهديد میكند كه بعد از اين از من
بترسيد يعنی از اينكه كاری بكنيد كه عقوبت الهی طبق سنت الهی شامل حال
شما بشود و شما ديگر اين لياقت و استحقاق را از دست بدهيد بترسيد كه
آنوقت طبق سنت الهی كه اگر مردمی از نظر اخلاق و روحيه فاسد شدند ، خدای
متعال هم وضع اجتماعی آنها را تغيير میدهد ، [ خداند وضع اجتماعی شما را
تغيير خواهد داد ] همچنين عوامل ديگری در آنجا ذكر كرده ام از قبيل
كوتاهی كردن در عرضه كردن ايدئولوژی اسلامی به طور كامل و جامع ، و كوتاهی
كردن در پاسخگويی به معترضها و در مقابله كردن با ايدئولوژيها كه زياد
بايد جنبيد و زياد در اين زمينه كار كرد و الا اگر در اين جهت كوتاهی
بشود باز نهضت رخنه پيدا میكند چيزهای ديگری هم گفته ام كه درآن كتاب
هست .
پس بنابراين آنچه كه من در آن سخنرانيها گفتم قسمتی از شرطهای لازم
بوده نه همه شرطها .
صفحات 24-23-22
