غياب آموزشهاي انساني
صدف فاطمي: معلمان آينده ماشينهاي هوشمند هستند نه انسانهاي دانشآموخته! اين پيشبيني جمعي از رؤساي مراکز آموزشي بريتانياست. به اعتقاد سِر آنتوني شلدون، رئيس کالج ولينگتون، جامعه آموزشي در دنيا تا چندين سال آينده دستخوش انقلابي تکنولوژيک ميشود که اين تغيير بزرگ صرفنظر از سيستم آموزشي متفاوت، روابط انساني را با خطر مواجه خواهد کرد. در اين انقلاب معلمهاي مدرسه نقش خود را از دست خواهند داد و اين ماشينهاي هوشمند هستند که الفباي درس و تحصيل را به دانشآموزان آموزش خواهند داد.
سِر آنتوني، مورخ و مفسر سياسي است که بيوگرافي بسياري از نخستوزيران پيشين از جمله ديويد کامرون، توني بلر، جان مينور و گوردون براون را نوشته است. او با اشاره به اتفاقات مختلفي که در طول تاريخ سرنوشت انسانها را دگرگون ميکند، ميگويد: «همانطور که همه ما ميدانيم انقلاب تکنولوژيک در مسئله آموزش و پرورش، زندگي انساني را تغيير خواهد داد زيرا در مسئله آموزش فقط يادگيري الفباي خواندن و نوشتن شرط محض نيست و معلمان در کلاسهاي درس علاوه بر سرفصلهاي علمي، موضوعات اجتماعي و چگونگي روابط انساني را هم به دانشآموزان خود ياد ميدهند.»
سِر آنتوني به معلمان فداکاري اشاره ميکند که نهتنها در نقش يک آموزگار بلکه بهعنوان مشاور به دانشآموزان خود در حل مشکلات روحي کمک ميکنند. از آلبرت روسيل ميگويد. معلم مدرسهاي در بريتانيا که هفتهاي يکبار نقاشيهاي کودکان بيسرپرست را به شاگردانش نشان ميدهد و قصه زندگي آنها را برايشان مرور ميکند. روسيل معلم نقاشي است اما آنطور که سِر آنتوني ميگويد، او در کنار کشيدن خط و رسمهاي رنگي، آداب انساني و مسائل اجتماعي روز دنيا را هم براي شاگردان خود توضيح ميدهد. وقتي موضوع درس کلاس نقاشي به حيوانات ميرسد، درباره حقوق آنها با دانشآموزان حرف ميزند و خطر انقراض حيوانات را به آنها هشدار ميدهد. به اعتقاد سِر آنتوني، ارزش معلماني مانند روسيل از صدها هزار نمره بالاي درسي يا مرور چندين جلد کتابهاي علمي بيشتر است زيرا او با کارهايش، انسانيت را به شاگردان خود آموزش ميدهد.
آنطور که اينديپندنت مينويسد، انقلاب تکنولوژيک در مسئله آموزش اين حق برابر را براي همه دانشآموزان فراهم ميکند که از امکانات آموزشي يکساني بهره بگيرند. هر کسي بهترين معلم را ميتواند داشته باشد زيرا ديگر اين انسانها نيستند که آموزگارند و نرمافزارها وظيفه آموزش را عهدهدار خواهند بود. بدون شک سرعت يادگيري دستخوش تغيير ميشود و اين اتفاق فراتر از هر چيزي است که پيشازاين در انقلاب صنعتي يا بهواسطه ظهور هر تکنولوژي ديگري رخ داده است. ماشينهاي هوشمند ابزار تطبيقي خواهند بود که با هر فردي به راحتي سازگار ميشوند. آنها به صداي يادگيرندهها گوش ميدهند، چهره آنها را ميشناسند و به نحوي که آموزگاران باهوش دانشآموزان خود را ارزيابي ميکنند، شاگردانشان را مورد ارزيابي علمي قرار ميدهند. بدون شک تمام اينها در کنار هم باعث ميشود ديگر چيزي به اسم تبعيض قائل شدن معلم بين شاگردان مطرح نشود زيرا نرمافزار بين کاربرانش تفاوتي نميگذارد. از آن طرف شاگردان هم نميتوانند برخوردهاي معلم خود را بهانهاي براي فرار از درس و تحصيل کنند و همه چيز آنقدر بيحاشيه پيش ميرود که ديگر حرف و بحثي باقي نميماند.
سِر آنتوني در جشنواره علمي بريتانيا که هفته گذشته با حضور مسئولان آموزشي از سراسر دنيا برگزار شد، براي اولينبار به موضوع انقلاب تکنولوژيک در دنياي آموزش اشاره کرد. او ديدگاهش را درباره انقلاب آموزشي اينطور مطرح کرد: «ديگر چيزي بهعنوان انتخاب کلاس با يک معلم خاص براي دانشآموزان وجود نخواهد داشت زيرا همه چيز توسط دستگاههاي حساس و ماشينهاي هوشمند پيش ميرود. اين ماشينها هستند که تصميم ميگيرند کدام دانشآموز در کدام کلاس بايد درس بخواند. در چند سال آينده و همزمان با انقلاب آموزشي شما هنوز هم در خيابانها کساني را ميبينيد که در حال رفتن به مدرسه هستند اما ديگر هيچ معلمي انتظار آنها را نميکشد و خبري از بحثهاي انساني و اجتماعي در کلاسها نيست. اين اتفاق از نظر هيجانات فکري و بالارفتن توانايي مغز بهدليل کار کردن با ماشينهاي هوشمند، تأثيرگذاري خوبي خواهد داشت اما در مورد جاي خالي آموزشهاي انساني چه ميتوان گفت؟ اين تکنولوژيها همين حالا هم بهندرت در بعضي مراکز آموزشي در سواحل غربي ايالاتمتحده آمريکا درحال تست و انجام هستند و انتظار ميرود تا 10 سال آينده اين اتفاق جهاني شود. خطر بزرگ اين است که شغلهاي بسياري از دست ميرود و معلمان زيادي بيکار ميشوند. بخش زيادي از رضايت زندگي براي آدمها از رضايت شغلي حاصل ميشود و انقلاب آموزشي ميتواند از اين منظر تهديد بزرگي به حساب بيايد. مسئله مهم اين است که اگر ما تکنولوژيها را در مسير اشتباه به کار بگيريم، به جاي فايده ميتواند ما را به جايي برساند که حتي ندانيم چطور بايد نقشهها را بخوانيم.»
سِر آنتوني انتظار داشت اتحاديه مسئولان آموزشي دنيا با چشمانداز «بسيار مضطرب» به موضوع انقلاب آموزشي نگاه کنند. وقتي در پايان برنامه جشنواره علمي بريتانيا از او پرسيدند که آيا از جايگزيني ماشينهاي هوشمند به جاي معلمان خوشحال است، در پاسخ گفت: «من به شدت در مورد اين موضوع ناراحت و نگران هستم.»
وقایع اتفاقیه
