متولي کنترل کودک در فضاي اينترنت؛ دولت يا والدين؟

اينترنت ويژه کودکان به عنوان راهکاري براي مقابله با آسيب هاي حضور کودکان و نوجوانان در فضاي مجازي مطرح است اما اساسا در اين زمينه برخي به اعمال محدوديت هاي لازم از سوي دولت و اپراتورها معتقد هستند و گروهي مي گويند طبقه بندي دسترسي کودک بايد توسط والدين صورت بگيرد.
به گزارش ايرنا ، اينترنت ديگر فقط محل گشت و گذار بزرگسالان نيست؛ کودکان و نوجوانان امروز به مراتب فعالتر از والدين خود در دنياي مجازي حضور دارند و بي ترديد در معرض آسيب هاي اين فضاي نامحدود هستند، آسيب هايي که کنترل اين حضور را مي طلبد و در اين راستا، وزير ارتباطات و فناوري اطلاعات نيز بارها بر توليد محتواي ويژه کودک و نوجوان در فضاي مجازي تاکيد کرده است.
پارسا يوسفي مدير فني يک شرکت سروکوSERVCOدر اين زمينه گفت: از زماني که وزير ارتباطات درباره اينترنت کودک صحبت کرد، يکسري مسائل مهم در اين حوزه مطرح شده است. «افزون بر اين پرسش مهم که انتخاب محتوا براي دسترسي کودک اساسا توسط چه کميته اي بايد صورت بگيرد، اين مستله هم مطرح است که اپراتور نمي تواند براي سرويس گيرنده تعيين کند که خدمات توسط کودک استفاده شود يا بزرگسال. »
وي افزود: استفاده کنندگان از خدمات براي سرويس دهنده اينترنت قابل تفکيک نيستند. اگر اينترنت فقط براي کودک باشد، بزرگسالان محدوديت هاي زيادي در استفاده از آن خواهند داشت و اگر به صورت پيش فرض سرويس اينترنت براي بزرگسالان باشد، کودک به محتوايي دسترسي دارد که شايد مناسب او نباشد.
از سوي ديگر، استفاده از دو سرويس اينترنت روي يک دستگاه کامپيوتر عملا هم امکان پذير نيست.
يوسفي افزود: ذات اينترنت طوري است که مي توان هر محدوديتي را دور زد، در حال حاضر تلگرام در کشور ما فيلتر است، اما استفاده از نرم افزارهايي که فيلتر را دور مي زنند کار سختي نيست. اينترنت منحصر به کودک بايد محتوايي باشد که تشخيص مي دهيم کودک نياز دارد. اين تشخيص هم از نظر من برعهده خانواده است. دولت ها نمي توانند چنين چيزي را مشخص کنند.
او در پاسخ به اين سوال که ساير کشورها چه راهکاري براي اين مساله دارند، تصريح کرد: راهکاري که در دنيا پيش گرفته اند استفاده از اپليکيشن هاي کنترل کودک(Parental Control) است. اين اپليکيشن ها به صورت پيش فرض مي توانند يکسري سايت ها، اپليکيشن ها و محتواي مشخص را از دسترس کودک خارج کنند والدين مي توانند با نصب آن روي تلفن همراه و کامپيوتر کودک و نوجوان به او يک ميزان خاص از دسترسي به محتواي مورد تاييد والدين را بدهند. اگر نوجواني بخواهد به هر طريقي اين اپليکيشن را غير فعال کند، ايميلي به والدين ارسال مي شود و آن ها را از اين مسئله باخبر مي کند.
عضو کميته برنامه ريزي گروه گردانندگان شبکه ايران ادامه داد: قبل از صحبت هاي وزير در خصوص اينترنت کودکان، صحبت هايي درباره اينترنت مخصوص مدارس و کانون هاي پرورش فکري بود و تا جايي که اطلاع دارم به نتيجه نرسيد. اطلاع دارم مسئولان در اين مورد هم درگير اين مساله هستند که چه کسي بايد محتواي مورد نياز و قابل دسترسي کودکان و نوجوانان را انتخاب و تاييد کند .
علاوه بر اين، نوع پياده سازي نيز اهميت دارد. ما مي توانيم سيم کارت را پياده سازي کنيم. اين امر روي سرويس هاي سيم کارت مخصوص کودک امکان پذير است که محتواي محدود شده اي در اختيار کودک قرار گيرد اما پياده سازي اينترنت براي محيط خانه امکان پذير نيست زيرا تفکيک اين که کودک از اينترنت استفاده مي کند يا بزرگسال براي شرکت هاي سرويس دهنده امکان پذير نيست.
*مشکلات راه حل ها
محدود کردن اينترنت و ايجاد اينترنت مخصوص کودک هر يک مشکلات خاص خود را دارد،يوسفي با اشاره به اين مسئله گفت: اگر اينترنت محدود شود، مشکلي که پيش مي آيد امکان استفاده از فيلترشکن و ابزارهاي مختلف است و اينترنت مخصوص کودک هم از نظر محتوا به مشکلاتي بر مي خورد از جمله هم نظر نبودن خانواده ها با محتواي منتخب. به طور مثال شايد دولت تشخيص دهد کودکان و نوجوانان بايد به چند سايت محدود دسترسي داشته باشند در حالي که خانواده ها مي دانند فرزندشان به رباتيک علاقمند است و نياز دارد به تمام سايت هاي مربوط به آن دسترسي داشته
باشد.«اگر هر نهادي به غير از خانواده نسبت به محتواي قابل دسترس کودک تصميم گيري کند، ممکن است درک درستي نسبت به محتواي مورد نياز و علاقه کودک نداشته باشد و بهترين گزينه براي انتخاب محتوا، والدين کودک هستند. اگر قرار باشد اين کار به صورت دولتي انجام شود، مرکز ملي فضاي مجازي محتواي در دسترس کودک را انتخاب کرده و سازمان تنظيم مقررات آن را ابلاغ کند و از پرووايدرها -مراکز و شرکت هاي ارايه دهنده خدمات اينترنت- بخواهد که سرويسي به نام اينترنت کودک ايجاد کنند.»
اين کارشناس در ادامه گفت: داستان ديگر اين است که يک نوجوان 13-14 با توجه به دسترسي که اين روزها به وي پي ان ها وجود دارد، خيلي راحت مي تواند اينترنت را دور بزند و به محتواي مورد نظرش دسترسي پيدا کند. ما بايد در لايه هاي بالاتر اين محدويت را اعمال کنيم. اپليکيشن هاي مديريت کودک روي لايه نرم افزار اين محدوديت را ايجاد مي کنند و نيازي به ايجاد سرويسي تحت عنوان اينترنت کودک وجود ندارد و اين والدين هستند که تصميم مي گيرند کودک به چه محتوايي دسترسي داشته باشد. اين اپليکيشن ها در تمامي دنيا نسخه کامپيوتر و موبايل دارد و در برخي سيستم عامل ها به صورت پيش فرض اين امکان وجود دارد، در کشور ما هم نمونه هاي بومي وجود دارد.»
يوسفي تصريح کرد: از نظر من براي اين که نتيجه خوبي حاصل شود، بهتر است برنامه نويسان ما چنين برنامه هايي را بنويسند تا والدين بتوانند بر محتواي در دسترس کودکان خود نظارت کنند. دولت نمي تواند در لايه نرم افزار وارد شود و صرفا مي تواند در لايه شبکه ايجاد محدوديت کند و سرويسي را ارائه دهد که دسترسي به سايت هاي مشخصي فراهم باشد. در اين شرايط بايد براي موتور جستجو و ديگر سرويس ها نيز نسخه هاي مخصوص کودک ايجاد شود، به طوري که کنترل محتوا بدست خانواده ها نخواهد بود، همين مسئله مانع از اين مي شود که خانواده ها بخواهند به اين شکل براي کودکان محدوديت ايجاد کنند. بايد اين احساس نياز در خانواده ها به وجود آيد که از اين سرويس ها استفاده کنند.
تا زماني که اين نياز در خانواده احساس نشود، هيچ اپليکيشن و نرم افزار يا حتي اينترنت ويژه کودک نمي تواند به امن سازي فضاي مجازي براي کودکان بپردازد.
کار اپراتور ايجاد ارتباط هست، اين ها بايد تحت عنوان سرويس هاي ارزش افزوده و با مشاوره کساني که در حوزه آموزش و پرورش کودک فعال هستند توليد شوند.
————
کانال مقاله ها 🌺 @eduarticle