زبان بدن را دانستن
به طرز راه رفتن و نوع نشستن خود توجه و جايتان را عوض كنيد. به سمتي حركت كنيد كه دانشآموزانتان احساس كنند تمام حواس شما به آنهاست.برخلاف تصور عموم، گفت و گوهاي ما در ميان جمع غالباً غيركلامي است، يعني به توضيح نياز ندارد. حالت صورت، طرز قرار گرفتن دست و پا، حتي چشم و ابروها با ديگران صحبت ميكنند. دانشآموزان با ملاحظة هر حركتي به خوبي ميفهمند كه حال معلمشان چگونه است، پس حركاتي انجام دهيد كه به گيرندههاي حساس آنها پيامي جز آرامش و صفا ارسال نكند.
جوش نياوردن
آرام باشيد زود جوش نياوريد. كودكان و نوجوانان از معلماني كه خيلي سريع عكسالعمل نشان ميدهند فاصله ميگيرند.
«اين چه حرفي بود، زدي! برو بيرون»، «اين دانشآموز را ببريد دفتر» و…
ناخداي باتجربه، در زمان طوفان كشتي را به خوبي كنترل ميكند.
به روز بودن
معلم بايد با تمامي وجود در كلاس حاضر باشد، طوري كه بچهها احساس كنند معلمشان همگام با زمان در كنار آنهاست. براي برقراري ارتباط بهتر و تدريس مؤثرتر، با زبان و دنياي آنها بيشتر آشنا شويد. نام وسايل، تلفنهاي همراه، رايانهها و برنامههاي جديد را بدانيد. به تجربه و با اطمينان ميگويم، وقتي از عالم خودشان دو سه مثال طرح كنيد، خيلي به وجد ميآيند. حتي از توانمندي شما هم به ديگران ميگويند اعتبار علمي اطلاعات خودتان را روز به روز شارژ كنيد.
اول شخص مفرد بودن
نگوييد «سرو صدا زياد است»، بگوييد «به نظر من سر و صدا زياد است».
شخصيت خودتان را نشان دهيد. از خودتان با عنوان اول شخص مفرد صحبت كنيد. وقتي كسي در قالب «من» حرف ميزند، خودش را به عنوان موجودي با درك و فهم و احساس معرفي ميكند.
با دور شدن از وضعيت «روبات سخنگو»، خود را نسبت به فضاي كلاس در موقعيت نزديكتري قرار دهيد.
زنجيرة اعتبار بودن
متأسفانه هر ساله عدهاي از پدر و مادرها در ابتداي سال تحصيلي نزد معلم جديد فرزندشان ميآيند و از معلم يا معلمان سالهاي قبل شكايت ميكنند. بعد هم به طور عجيبي خدا را شكر ميكنند كه «واقعاً امسال شانس آورديم كه چنين آموزگاري نصيب فرزند ما شد!»، «اميدواريم شما بتوانيد نقاط ضعف سال گذشته را برطرف كنيد!»فريب تعريفهاي چنين افرادي را نخوريد مطمئن باشيد سال آينده هم در مورد شما نقدهايي خواهند داشت. نكند با پذيرفتن چنين گفتههايي و قضاوت نادرست، شخصيت و آبروي همكاران را زير سئوال ببريم. يك ويژگي مدارس خوب آن است كه در آن همه خود را مانند حلقههاي زنجير ميدانند. اگر يكي از حلقهها آسيب ببيند، زنجير ديگر زنجير نيست.
قابل پيشبيني بودن
صداي خندههاي بچهها در راهرو پيچيده بود. به كلاسشان رفتم. معلمشان نيامده بود گروه نمايش، نقش يكي از معلمها را بازي ميكرد؛ وارد شدن به كلاس، بيان جملهاي خاص، نشستن روي ميز و ضربه زدن به آن، هر كدام براي بينندگان تداعيكنندة رفتار ثابت و مشخص يك معلم بود.
«تكيه كلام» داشتن نيز نقص مهمي است كه بايد زود برطرف شود. اين چيزها دانشآموزان را به طور مستقيم يا غيرمستقيم ميآزارد. به همين خاطر، در فرصتي مناسب، دغدغههاشان را به شكل ديگري نشان ميدهند. بعد از ورود به كلاس چند لحظه صبر كنيد. به طور واضح به همة بچههاي حاضر سلام كنيد. سه تا پنج دقيقه را به گفتوگوي آزاد اختصاص دهيد. بگذاريد بچهها حرف بزنند. اگر حرفي نداشتند شما بگوييد «اين را شنيدهايد كه… ديروز داشتيم…» بگذاريد هر روز حرفهاي خودش را داشته باشد.
مچگيري نكردن
بعد از نظرسنجي از دانشآموزان متوجه شدم يكي از مواردي كه آنها اصلاً نميپسندند «مچگيري» برخي دبيران است. سئوالات كارآگاهي را كنار بگذاريد. هربار اوقات كلاس را با برگزاري امتحان تلخ نكنيد. اثر تحقير و توهين كمتر از تنبيه بدني نيست. عدهاي، هر چند اندك، از معلمان تصور ميكنند حالا كه تنبيه بدني ممنوع است راههاي ديگري براي مهار دانشآموزان تنبل و بيادب وجود دارد. ولي يادآوري ميكنم، كار سخت ما معلمان «ساختن» است نه خراب كردن. اگر توانستيد دانشآموز گريزپاي و در حال اخراج از مدرسه را به درس و مطالعه علاقهمند كنيد، به يقين شما هنرمندي واقعي هستيد.
فريدون گفت نقاشان چين را
كه پيرامون خرگاهش بدوزند
بدان را نيك دار اي مرد هشيار
كه نيكان خود بزرگ و نيك روزند.
سعدي (باب هشتم گلستان)
اطلاعات يكشنبه 13 بهمن 1392
cاodex09x
