جمهوری آذربایجان امروزی یک ایالت سابق امپراتوری ایران است که در سال ۱۸۲۸ با اتعقاد معاهده ترکمنچای به تملک روسیه درآمد. آذربایجان پس از الحاق به روسیه دچار تحولات مختلفی شد. درابتدای قرن بیستم، کشف نفت در منطقه باکو جامعه ی آذربایجان را متحول ساخت.
نکته هایی از کتاب، ژئوپولیتیک شیعه – فرانسواتوال – مترجم کتایون باصر- ویستار ۱۳۸۴.
جمهوری آذربایجان امروزی یک ایالت سابق امپراتوری ایران است که در سال ۱۸۲۸ با اتعقاد معاهده ترکمنچای به تملک روسیه درآمد. آذربایجان پس از الحاق به روسیه دچار تحولات مختلفی شد. درابتدای قرن بیستم، کشف نفت در منطقه باکو جامعه ی آذربایجان را متحول ساخت. سپس درحدود سال های ۱۹۲۰ آذربایجان دوران کوتاهی از استقلال را، قبل از درآمدن به صورت یکی از جمهوریهای فدرال شوروی تجربه کرده. و بالاخره در سال ۱۹۹۰ از این پیکره جدا شد ۷۵ درصد از جمعیت آذربایجان شیعه هستند. ص ۷۳
استالین با آرزوی دستیابی به اقیانوس هند، برملی گرایی آذری و یگانگی مذهبی و فرهنگی بین دو قسمت آذربایجان تکیه کرد تا یک جمهوری شوروی آذربایجان در ایران به وجود آورد. البته به این امید که این جمهوری سپس به آذربایجان شمالی منضم گردد. ۷۴
در قسمت شمالی یعنی جمهوری آذربایجان جامعه روحانیت از ساختار ضعیف تری نسبت به ایران برخوردار است.
خودآگاهی ملی آذربایجانی ها، امروز به خاطر استقلال سیاسی نوین و نیز جنگ با ارامنه تقویت شده است. ۷۵
معمای آذربایجان، تعیین جهت کلی کشور و احیانا انتخاب متحدین آن است. دولت غیر مذهبی ترکیه نیز که متکی بر خصوصیات ملی است و نه مذهبی، رهبری همه ترک های جهان را از آن خود می داند.
روسیه نیز به نوبه خود سعی در تضعیف نفوذ ترکیه در آذربایجان دارد.
سومین امکان برای آذربایجان، در دراز مدت چرخش به طرف ایران است. هر چند که مذهب شیعه به صورت غیر قابل انکاری دوباره در حال نضج گرفتن می باشد اما این تمایل در برابر جامعه ای عمیقاً غیر مذهبی قرار دارد. این واقعیت که اکثریت آذربایجانی ها شیعه مذهب هستند نمی تواند به تنهایی دلیل تمایل آنان به پیوستن به ایران اسلام گرا باشد، همانطوری که سخن گفتن آذری ها به زبان ترکی به این معنا نیست که حاضر باشند به صورت تحت الحمایه اقتصادی و سیاسی ترکیه جدید درآیند. ۷۹
