چگونه معلمی موفق شدم؟ جورچین گروه های مشارکتی
مترجم : شبیری،سیده فاطمه
نویسنده : آ.پوزامنتایر، جی،دانیال
پژوهشها چه میگویند؟
بعضیها تصور میکنند،شیوهی یادگیری مشارکتی،تنها فواید اجتماعی دارد.امـا پژوهـشها نـشان میدهند،شیوهی جورچین که در آن از روش مشارکتی استفاده میشود،علاوه بر فواید اجتماعی،به دانشآموزان کمک میکند تا محتوای کتابهای درسـی خود را نیز به خوبی یاد بگیرند و به کار برند.
روی دانشآموزان هفت کلاس پایهی ۷ و ۸،مطالعهای تـجربی به صورت زیر انجام شـد:۱۴۱ دانـشآموز در چهار کلاس آزمایش و سه کلاس کنترل تقسیم شدند.کلاسهای آزمایش،با شیوهی جورچین آموزش دیدند،اما کلاسهای کنترل،تدریس معمولی را به روش سخنرانی دریافت کردند.این آزمایش در حدود ۴ هفته و هر هفته، یک جلسهی دو ساعتی طول کشید و در آن فواید اجتماعی،فردی و علمی شـیوهی جورچین و شیوه سنتی مورد بررسی قرار گرفت. فواید اجتماعی و فردی مشاهده شده در شیوهی جورچین،عبارت بودند از:رشد خودکنترلی،مدیریت بر خود،بلندهمتی،استقلال و تعامل اجتماعی بهعلاوه مشاهده شد که استفاده از شیوهی جورچین، ترس و ناراحتی دانشآموزان را که مزاحم یـادگیری اسـت و رفتارهای نامناسبی به وجود میآورد،میکاهد.
از فواید آموزشی و علمی این شیوه نیز میتوان به این موارد اشاره کرد:بهبود تواناییهای خواندن،تولید دانش سازمانیافته و توانایی نتیجهگیری و خلاصه کردن.
در کلاسی که با این روش اداره میشود،توانایی دانشآموزان در کسب دانش و بـه کـار بستن آن،در مقایسه با دانشآموزانی که در کلاس سنتی آموزش میبینند،بیشتر است.
وقتی دانشآموزان این امکان را داشته باشند که سؤالات خود را از دوست همکلاس خود بپرسند و دربارهی موضوعات متعدد از او توضیح بخواهند،دیگر از مطرح کـردن سـؤال خود یا نقد و بررسی اطلاعاتی که به آنها عرضه میشود،ترسی نخواهند داشت.
کاربرد این شیوه در کلاس
شیوهی جورچین از ۶ گام تشکیل شده است:
۱-بخش جدیدی را که قصد تدریس آن را دارید،به پنج بخش اصلی تقسیم کنید.
رشد معلم » شماره ۲۰۵ (صفحه ۲۷)
۲-یک کلاس بیست و پنج نفره را بـه ۵ گـروه ۵ نـفره تقسیم کنید. این گروهها،«گروههای پایه»نامیده مـیشوند.(و بـاید تـا حد امکان از نظر سطح تحصیلی و ویژگیهای فردی،همگن باشند.)
۳-هر عضو گروه پایه،یکی از پنج بخش اصلی درس را انتخاب میکند.(یا معلم به او پیشنهاد میدهد.)
مثلا ممکن است یک نـفر روی بـخش کـسرهای جزئی متمرکز شود،عضو دیگر روی بخش اعداد اعشاری،نفر بعدی روی بـخش درصد و…
اگر تـعداد اعضای گروه از تعداد بخشها بیشتر بود،دو دانشآموز میتوانند یک بخش را انتخاب کنند.
۴-گروه پایه بهطور موقت،به این صورت تقسیم میشود:هر دانشآموز به گـروه جـدیدی مـلحق میشود تا با بحث و تبادلنظر با سایر اعضای آن گروه،که همگی روی یـک موضوع مطالعه کردهاند،در موضوع انتخابی خودش متخصص شود.در واقع همهی دانشآموزانی که روی موضوع کسرهای جزئی کار کرده بودند،در یک گروه جـمع مـیشوند.همهی دانـشآموزانی که روی اعداد اعشاری کار کرده بودند در یک گروه دیگر خواهند بود و…
این دانـشآموزان در گـروههای موقتی که«گروه متخصص»نامیده میشود،باهم کار میکنند.آنها در این گروه روی موضوع خودشان بحث و گفتوگو میکنند و با همکاری هم،در مورد ایـنکه چـگونه میتوان ایـن موضوع را به دانشآموزان گروه پایهی خودشان تدریس کرد،به توافق میرسند.
۵-دانشآموزان به گروه پایهی خـودشان بـر مـیگردند و به عنوان یک متخصص،در مورد موضوع مورد مطالعهی خودشان انجام وظیفه میکنند.یعنی هرکس با روشی کـه در گـروه مـتخصص به تصویب رسیده است،موضوع موردنظر را به اعضای گروه خود تدریس میکند.
۶-یک آزمون کتبی به کل کلاس داده میشود.
گام ۴ و ۵ فـرصتی اسـت برای بحث و تبادل اطلاعات و گام ۶، این فرصت را به معلم میدهد تا کیفیت کـار دانـشآموزان را بـررسی کند و ببیند آنها چه چیز را و چگونه از یکدیگر فرا گرفتهاند.یکی از مزایای روش یادگیری مشارکتی این است کـه در ایـن شیوه،همیشه یادگیری فعالی در جریان است و دانشآموزان از گوش دادن منفعلانه به گزارش سایر گروهها(اتفاقی که گـاهی اوقـات در شـیوههای یادگیری جمعی میافتد)خسته نمیشوند.
روش جورچین میتواند برای تدریس مجموعهای از مهارتهای غیرمرتبط مثل فاکتورگیری،سادهسازی کسرهای جبری و همچنین عناوین کلیتری کـه عـناوین ظاهرا غیرمرتبط را به هم پیوند میدهند، به کار رود.
هشدار
معمولا وقتی(در گام ۵)دانشآموزان در حال تـدریس بـه گـروه پایهی خودشان هستند،معلمان وسوسه میشوند که به بحث آنها ملحق شوند و آنها را در طراحی بهترین روش تدریس موضوع بـه گروه پایـهشان راهـنمایی کنند.مداخلهی معلم،مانع دستیابی به فواید اجتماعی و فردی این شیوه میشود.اگرچه معلم باید دائمـا کـار گروهها را مورد بررسی قرار دهد تا جلوی بروز اشتباهات اساسی در فهم محتوای درس را بگیرد،اما نباید در انتخاب روشـ تـدریس دخالت کند. ضمنا باید به خاطر داشت که دانشآموزان،زبان همسالان خود را بهتر مـیفهمند و شـاید روشی که آنها برای تدریس انتخاب مـیکنند، از نـظر مـعلم خوب نباشد،ولی ممکن است بتواند به یـادگیری بـهتری منتهی شود.
زیرنویس
(۱)- Self-fullfilling prophecy
منبع:
۲۰۰۶. S.PosamentierDaniel Jaye.CORWIN PRESS. What Successful Math Teachers Do.Alfred
