لحظه‏ای برای فهمیدن

نرگس سجادیه

طرف مقابل اجازه‏ی صحبت ندهد و دائم سخن بگوید. در این حالت چه اتفاقی رخ می‏دهد؟شاید مخاطب هنوز به چشمان فرد نگاه کند.اما کم‏کم از سخنرانی تک نفره‏ی‏ او خسته خواهد شد و ترجیح خواهد داد به موضوعات‏ دیگری فکر کند و در ذهن خود،گفت‏وگوی دیگری‏ برپا کند و در همین لحظه است که ارتباط قطع می‏شود و گفت‏وگوی دونفره از هم می‏پاشد.هنگامی که معلم، بدون توجه به عکس العمل‏های شاگردان و به عنوان حاکم‏ مطلق کلاس،شروع به تک‏گویی می‏کند و اجازه نمی‏دهد احساسات،افکار و نظرات شاگردان،خدشه‏ای به این‏ اعلامیه‏ی وی وارد نماید،کم‏کم ذهن‏های دانش‏آموزان، کلاس را ترک می‏کنند و دنبال موضوعات جذاب‏تر می‏روند.آن وقت است که بچه‏ها دیگر حتی سخنان‏ معلم را نمی‏شنوند چه رسد به آنکه آن را بفهمند و یاد بگیرند

اما در مقابل در جریان گفت‏وگوی کلاسی،ابهام‏ها بیان می‏شوند و معلم و شاگرد-هردو-در فرایند رفع‏ آن مشارکت می‏کنند.بچه‏ها از مجسمه‏های بی‏جان به‏ موجودات زنده و فعالی تبدیل می‏شوند که اظهارنظر می‏کنند،احساسات خود را از موضوع بیان می‏کنند و از تجربیات خودشان در مورد آن حرف می‏زنند.در این حالت، جریانی از نشاط در کلاس به راه می‏افتد و گوش‏ها برای‏ شنیدن و ذهن‏ها برای فهمیدن تیز می‏شوند.گاهی نیز در این تعامل جمعی،ابعاد ناشناخته‏ای از موضوع مورد بحث‏ کشف می‏شوند و در نتیجه فهمی عمیق متولد می‏شود.

حال می‏شود امید داشت که کشتی کلاس با همه‏ی‏ سرنشینانش به افق‏های تازه سفر کند و می‏توان امیدوار بود که معلم-ناخدای این کشتی-بتواند تغییرات را ببیند و متناسب با آن کشتی را به سلامت به پیش برد و بچه‏ها را به کشف اقیانوس‏های ناشناخته رهنمون شود.